ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Η ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑ
© ΑΠΕ-ΜΠΕ. Μακριδησ Π.
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η Βασιλόπιτα. Συνταγή

Η βασιλόπιτα από γιορταστικό ψωμί και τον «μελίπηκτο» των αρχαίων Ελλήνων, που ήταν προσφορά στους θεούς, στα πνεύματα και στους νεκρούς για να εξασφαλίσουν υγεία, δύναμη και καλή τύχη, έγινε γλύκισμα για τη παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πάντα με το φλουρί για το τυχερό της χρονιάς, που ανατέλλει.

Το κόψιμο της βασιλόπιτας έχει και τη σχετική τελετουργία και οι τοπικές συνταγές την τιμητική τους.

Η πολίτικη βασιλόπιτα είναι ένα αφράτο μυρωδάτο τσουρέκι αρωματισμένο με μαχλέπι. Την καλή βραδιά, όπως ονόμαζαν οι πολίτες την παραμονή της πρωτοχρονιάς, δέσποζε στο στολισμένο γιορτινό τραπέζι η βασιλόπιτα με 12 κεράκια, κατ΄αντιστοιχία με τους 12 μήνες του χρόνου. Στις 12 ακριβώς άναβαν τα κεράκια και ο αρχηγός της οικογένειας έκοβε και μοίραζε τα κομμάτια. Τα κεράκια έσβηναν μόλις αναδεικνυόταν ο τυχερός της βραδιάς και της χρονιάς.

Η σμυρνέϊκη, λεπτή και τραγανή σαν μπισκότο, μοσχοβολά βούτυρο γάλακτος και πορτοκάλι και σφραγίζεται στην επιφάνειά της με τον δικέφαλο αετό.

Η βασιλόπιτα στην Αγιάσο της Λέσβου έχει πικάντικη γεύση τυριών, μοσχοβολάει γλυκάνισο, μοσχοκάρυδο, κανέλα, κακουλέ και πιπερόριζα.

Στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία το φλουρί μπαίνει σε πίτες αλμυρές με τυριά, πλιγούρι, χορταρικά, χοιρινό, κόκορα ή αρνάκι.

Στη Κύμη της Εύβοιας είναι εφτάζυμο ψωμί με έντονη γεύση από άρωμα γλυκάνισου και κανέλας και στη Θράκη γίνεται με φύλλο και είναι γεμισμένη με καβουρδισμένο σουσάμι.

Συνταγή για βασιλόπιτα

ΥΛΙΚΑ

250 γραμμ. μαργαρίνη
2 φλ. Τσαγιού ζάχαρη
6 αυγά
1 φλ. Τσαγιού γάλα
1/2 κιλό αλεύρι που φουσκώνει μόνο του
1 ποτήρι κρασιού κονιάκ
1 πορτοκάλι (ξύσμα)
1 βανίλια
2 κ.γλ. μαχλέπι κοπανισμένο
1 πρέζα αλάτι
1 κ.γλ. μπέικιν πάουντερ
1 φλ. Τσαγιού αμύγδαλα καβουρδισμένα, χοντροκομμένα

Εκτέλεση:

1. Κοσκινίζουμε το αλεύρι με το μπέικιν πάουντερ. Χτυπάμε τη μαργαρίνη με τη ζάχαρη και το αλάτι, μέχρι να ασπρίσουν και να αφρατέψουν. Προσθέτουμε έναν έναν τους κρόκους των αυγών και στη συνέχεια ρίχνουμε μέσα το ξύσμα, το μαχλέπι, τη βανίλια, το γάλα και το κονιάκ.

2 .Χτυπάμε τα ασπράδια των αυγών σε σφιχτή μαρέγκα. Ρίχνουμε στο μείγμα των κρόκων εναλλάξ το αλεύρι με τη μαρέγκα, διπλώνοντας απαλά με μια σπάτουλα. Τέλος ρίχνουμε τα χοντροκομμένα αμύγδαλα και ανακατεύουμε ελαφρά.

3. Αλείφουμε με μαργαρίνη ένα ταψί Νο 30 και αδειάζουμε μέσα το μείγμα. Προσθέτουμε το νόμισμα και, αν θέλουμε, πασπαλίζουμε τη βασιλόπιτα με φιλέ αμύγδαλο. Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για περίπου 55 λεπτά. Αφήνουμε να σταθεί για 5 λεπτά και τη βγάζουμε από το ταψί σε σχάρα, για να κρυώσει. Κοσκινίζουμε πάνω, επίσης αν θέλουμε, ζάχαρη άχνη.

Μερίδες: 12
Χρόνος Προετοιμασίας: 10 λεπτά
Χρόνος ψησίματος: 50 λεπτά

 

Συνταγή για τη βασιλόπιτα Λέσβου.

Για τη ζύμη
* 1 κιλό αλεύρι
* 1 κ.γ. αλάτι
* 1 σφηνάκι ούζο
* μισό φλιτζάνι λάδι
* νερό όσο πάρει

Για τη γέμιση
* 1/2 κιλό μυζήθρα σκληρή
* 1 κ.σ. κανέλα
* 1/2 κ.σ. γαρίφαλο
* 3/4 φλ. ζάχαρη
* βούτυρο φρέσκο για τα φύλλα

Εκτέλεση

Βάζουμε όλα τα υλικά για τη ζύμη σε μία λεκάνη. Ζυμώνουμε έως ότου η ζύμη ξεκολλήσει από τα τοιχώματα της λεκάνης και την αφήνουμε να ξεκουραστεί.

Βάζουμε σε μια άλλη λεκάνη τα υλικά της γέμισης και τα ανακατεύουμε.

Βάζουμε το βούτυρο να λιώσει σε ένα κατσαρολάκι.

Ανοίγουμε το ζυμάρι σε φύλλα (περίπου 6-7 φύλλα). Αλείφουμε το ταψάκι μας με βούτυρο, στρώνουμε ένα φύλλο, αλείφουμε με βούτυρο, και μετά βάζουμε γέμιση. Συνεχίζουμε εναλλάξ φύλλο, βούτυρο, γέμιση. Στο τέλος βάζουμε ένα φύλλο και το βουτυρώνουμε. Φυσικά δεν πρέπει να λησμονήσουμε να κρύψουμε κι ένα νόμισμα για τον τυχερό της χρονιάς.

Ψήνουμε περίπου για 1 με 1 και 1/2 ώρα.

Όταν ψηθεί την γυρίζουμε ανάποδα σε μία πιατέλα με απορροφητικό χαρτί για να στραγγίξει το βούτυρο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ