ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Αριστείδης Μπαλτάς: θα παρουσιάσουμε στη Ρωσία εκθέσεις υψηλού επιπέδου
© ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΛΑΧΟΣ
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αριστείδης Μπαλτάς: θα παρουσιάσουμε στη Ρωσία εκθέσεις υψηλού επιπέδου

Το αφιερωματικό έτος Ελλάδα-Ρωσίας, η έναρξη του οποίου θα γίνει την Παρασκευή (11 Μαρτίου), προσβλέπει στο να ενισχύσει και να ανανεώσει τις σχέσεις των δύο χωρών. Η Αθήνα έχει προετοιμάσει αρκετές πολιτιστικές εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου και θα παρουσιάσει ανεκτίμητα έργα τέχνης, μερικά από τα οποία θα ταξιδέψουν για πρώτη φορά στο εξωτερικό, δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Αριστείδης Μπαλτάς, ο οποίος εκπροσωπεί το ελληνικό τμήμα της οργανωτικής επιτροπής που έχει αναλάβει τη διοργάνωση του αφιερωματικού έτους. Ο κ. Μπαλτάς στη συνέντευξη του στο Ria Novosti μιλάει για το πρόγραμμα των εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν στη διάρκεια του έτους, και τις οποίες θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει το ρωσικό κοινό.

— Ερώτηση: Πού θα πραγματοποιηθεί η τελετή υπογραφής του προγράμματος του αφιερωματικού έτους Ελλάδας-Ρωσίας και πού θα γίνει η τελετή έναρξης των εκδηλώσεων του έτους;

Αρ. Μπαλτάς:  Η τελετή θα πραγματοποιηθεί  στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης  στις 11 Μαρτίου στις 11.30 Στο αμφιθέατρο του μουσείου, παρουσία πολιτικών παραγόντων, προσκεκλημένων και εκπροσώπων ΜΜΕ, θα γίνει ανταλλαγή προγραμμάτων και θα υπογραφεί  το πρωτόκολλο.

-Ερώτηση: -Ποιοι είναι οι στόχοι της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του αφιερωματικού έτους;

Αρ. Μπαλτάς:  Το ελληνικό πρόγραμμα δράσεων αφορά πολλούς τομείς, ωστόσο κεντρικός του πυρήνας θα είναι μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων υψηλής ποιότητας. Οι χώρες μας επιδιώκουν να ανανεώσουν  τους παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας και να ενδυναμώσουν τη συνεργασία στους διάφορους τομείς, επιστημονικούς, οικονομικούς και άλλους.  

Βασικό μέσο αυτών των προσπαθειών είναι ο πολιτισμός. Επιθυμούμε, με το έτος αυτό, να επιδείξουμε, να υπογραμμίσουμε και να ανανεώσουμε τις σχέσεις μας με τη Ρωσία.   

Είναι λογικό να δώσουμε έμφαση στην πολιτιστική διάσταση, καθώς ο ελληνικός πολιτισμός, αρχαίος και βυζαντινός, είναι γνωστός στη Ρωσία και γι' αυτό τον λόγο είναι πιο εύκολο να τον παρουσιάσουμε. Αναμένουμε όμως ακόμη μεγαλύτερη ανταπόκριση. 

-Ερώτηση:Ποια είναι τα πιο σημαντικά γεγονότα του ελληνικού προγράμματος;

Αρ. Μπαλτάς: Τρεις εκθέσεις με συμβολικό χαρακτήρα θα παρουσιασθούν στη Ρωσία. Η πρώτη αφορά το Βυζάντιο και περιλαμβάνει περίπου 120 εκθέματα από ελληνικά μουσεία και συλλογές, η δεύτερη με την ονομασία «Θεοί και ήρωες των αρχαίων Ελλήνων», περιλαμβάνει περίπου 130 εκθέματα από την αρχαιότητα, από την προϊστορική εποχή έως τους ρωμαϊκούς χρόνους, και η τρίτη που θα λάβει χώρα στο Μανέζ, στην Αγία Πετρούπολη, η οποία θα περιλαμβάνει τελευταία και σύγχρονα έργα τέχνης. Παρόλα αυτά θα υπάρξουν και πολλές άλλες εκδηλώσεις, οι οποίες είμαστε βέβαιοι  ότι θα κατακτήσουν τη ρωσική κοινή γνώμη.

-Ερώτηση: Πόσες εκδηλώσεις σε γενικές γραμμές  περιλαμβάνει το πρόγραμμα;

Αρ. Μπαλτάς:  Από την πλευρά του υπουργείου Πολιτισμού θα γίνουν περίπου 30 εκδηλώσεις με διοργανωτές κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς.

-Ερώτηση: Το «ταξίδι» των πολιτιστικών θησαυρών από τη Ρωσία και την Ελλάδα απαιτεί μια μεγάλη προετοιμασία. Έχουν ρυθμιστεί  όλα τα νομικά ζητήματα που αφορούν τις εγγυήσεις;

Αρ. Μπαλτάς: Τα ζητήματα αυτά επιλύονται με την τρέχουσα πρακτική στη βάση της συνεργασίας που έχουμε με τα ρωσικά μουσεία, τα οποία στέλνουν τις εκθέσεις τους και υποδέχονται στη Ρωσία τις δικές μας. Η προστασία που παρέχεται στις πολιτιστικές αξίες που φθάνουν στην Ελλάδα, στο πλαίσιο των εκθέσεων, είναι πλήρης και εγγυημένη. 

-Ερώτηση: Ο συντονιστής του προγράμματος από ελληνικής πλευράς, ο πρέσβης κ. Ηλίας Κλης είχε πει ότι η Ελλάδα θα παρουσιάσει εντυπωσιακά εκθέματα. Είναι γνωστό ποια εκθέματα θα πάνε στη Ρωσία;

Αρ. Μπαλτάς: Το άγαλμα της Κόρης  είναι ένα μοναδικό  έκθεμα, που βγαίνει  πρώτη φορά  στο εξωτερικό, για να πάει στο Ερμιτάζ, όπου θα το  υποδεχθούν με χαρά. Αυτό είναι κάτι που θα τονίσει τη σημασία του αφιερωματικού έτους Ελλάδας και Ρωσίας. Όμως και οι άλλες εκθέσεις με εκθέματα της κλασσικής αρχαιότητας του Βυζαντίου,  της σύγχρονης τέχνης, περιλαμβάνουν ξεχωριστά έργα, τα οποία επιλέξαμε εν μέρει από κοινού με τη ρωσική πλευρά. Μικρές και μεγάλες εκθέσεις οι οποίες πλαισιώνουν μεγάλες συμβολικές εκδηλώσεις, θα είναι εξαιρετικής ποιότητας και ενδιαφέροντος. Για παράδειγμα, η έκθεση του καλλιτέχνη  Σπύρου Παπαλουκά από το Ίδρυμα Θεοχαράκη και η Νομισματική Έκθεση του Μουσείου Μπενάκη στο Κρατικό Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Πούσκιν.        

-Ερώτηση: Η  Ελλάδα έχει θαυμάσιες εικόνες και έργα τέχνης της βυζαντινής περιόδου. Γνωρίζετε τι θα εκτεθεί απ' αυτά στη Ρωσία;

Αρ. Μπαλτάς: Θα αναφέρω μόνο μερικές από τις εικόνες και τα έργα τέχνης που θα έρθουν στη Ρωσία. Πρόκειται για το μαρμάρινο αγαλμάτιο του «Ορφέα ανάμεσα σε πουλιά και ζώα» του IV αιώνα από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας. Το θέμα του Ορφέα, που μαγεύει με τη μουσική του πουλιά και ζώα, είναι ευρέως διαδεδομένο στην τέχνη της αρχαιότητας. Στην αρχή της βυζαντινής περιόδου, το θέμα αυτό αποκτά αλληγορική σημασία, καθώς ο Ορφέας συμβολίζει τον Χριστό, ο οποίος με τη διδασκαλία του ενώνει τους ανθρώπους και τους δίνει την αιώνια ζωή. Θα παρουσιαστεί, επίσης, και δείγμα υψηλής τέχνης κοσμημάτων, ένα ζευγάρι χρυσά σκουλαρίκια σε σχήμα λουλουδιού, διακοσμημένα με ρουμπίνια και σμαράγδια.

Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας θα παρέχει, επίσης, μια ψηφιδωτή εικόνα της Παναγίας «Η Επίσκεψις», την οποία έφεραν το 1922 πρόσφυγες από τη Βιθυνία (Μικρά Ασία). Οι ψηφιδωτές εικόνες, εξαιρετικά ακριβά έργα, απαιτούσαν πολύ εξειδικευμένους καλλιτέχνες. Η εικόνα αυτή ανήκει σε δασκάλους της Κωνσταντινούπολης.

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης θα παρουσιάσει κομμάτια από εντοίχια ψηφιδωτά από το Ναό του Σωτήρα, που επιδεικνύουν το υψηλό επίπεδο της τέχνης στη Θεσσαλονίκη, την προ-βυζαντινή περίοδο, και την επιβίωση των ελληνιστικών καλλιτεχνικών παραδόσεων.

Ανάμεσα στα εκθέματα του μουσείου βρίσκονται χρυσά βραχιόλια, που έχουν χρησιμοποιηθεί για τη στερέωση του καρπού σε πολύ μακριά, συχνά μέχρι το έδαφος, μανίκια επίσημου βυζαντινού ρουχισμού, και είναι διακοσμημένα με είκοσι εναλλασσόμενες εικόνες πουλιών και φυτικών μοτίβων σε διάφορα χρώματα του σμάλτου.

Υπάρχουν ακόμη δύο ενδιαφέρουσες εικόνες. Η μία από αυτές είναι «Ο Χριστός. Η Σοφία του Θεού», που χρονολογείται από τα τέλη του XIV αιώνα. Ο Χριστός κρατάει στο αριστερό του χέρι ένα ανοικτό Ευαγγέλιο, με αποσπάσματα από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου. Αυτή η εικόνα υψηλής θεολογικής έννοιας είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα της αναγεννησιακής τέχνης τής εποχής του Παλαιολόγου και ανήκει στην τέχνη της Θεσσαλονίκης. Επίσης, μια δίπλευρη εικόνα από τα τέλη  του XII αιώνα, στη μία πλευρά της οποίας απεικονίζεται η Παναγία η Βρεφοκρατούσα και στην άλλη ο Χριστός.

Επιπλέον, η έκθεση θα περιλαμβάνει χειρόγραφο Ευαγγέλιο από τα μέσα του 5ου αιώνα, με μινιατούρες, χαρακτηριστικό της Μακεδονικής Αναγέννησης, με αρμονικές αναλογίες, που θυμίζουν αρχαία ελληνικά αγάλματα, καθώς και περγαμηνή μήκους 5,3 μ., με ένα μέρος της Λειτουργίας του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου. Οι πολύ δύσκολες και πολυτελείς διακοσμήσεις αντανακλούν την επίδραση της τέχνης της Κωνσταντινούπολης του XII αιώνα.

-Ερώτηση: Θα ταξιδέψει στη Ρωσία η θαυμάσια εικόνα της «Κοιμήσεως της Θεοτόκου» του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco) της εκκλησίας στη Σύρο;

Αρ. Μπαλτάς: Η έκθεση «Το Βυζάντιο στο πέρασμα των αιώνων» ολοκληρώνεται με έργο του Ελ Γκρέκο. Ωστόσο, η εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, το πρώιμο έργο του καλλιτέχνη με ισχυρή επιρροή της κρητικής σχολής, δεν θα περιλαμβάνεται στην έκθεση, δεδομένου ότι δεν μπορεί να είναι απούσα από την Εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Σύρο τον Αύγουστο, όταν εορτάζεται η μεγάλη γιορτή της Παναγίας.

Η έκθεση, κατά πάσα πιθανότητα, θα συμπληρωθεί με την αγιογραφία «Άγιος Πέτρος», του 1600-1607, από την Εθνική Πινακοθήκη — Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου. Είναι ένα έργο της ώριμης περιόδου του καλλιτέχνη. Ο «Άγιος Πέτρος» ανήκει σε μια σειρά από πίνακες που απεικονίζουν τον Χριστό και τους Δώδεκα Απόστολους, που είχαν αρχικά δημιουργηθεί από τον Ελ Γκρέκο, υπό την ονομασία «Αποστολάτα». Συνήθως διακοσμούσαν σκευοφυλάκια Καθολικών εκκλησιών, όπου φυλάσσονταν ιερά σκεύη.

-Ερώτηση: Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιήθηκε με τεράστια επιτυχία η έκθεση του Μηχανισμού των Αντικυθήρων. Έχει προγραμματιστεί παρουσίαση της έκθεσης αυτής στη Ρωσία;

Αρ. Μπαλτάς: Η έκθεση του Μηχανισμού των Αντικυθήρων περιλαμβάνεται στον κατάλογο των εκδηλώσεων της Ελλάδας στη Ρωσία. Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα επιστημονική έκθεση, που επιδεικνύει, με τη βοήθεια της νέας τεχνολογίας, τη λειτουργία αυτού του πολύπλοκου υπολογιστή. Η έκθεση πραγματοποιείται με πρωτοβουλία της μητροπολιτικής περιφέρειας της Αττικής, η οποία, όπως είναι γνωστό, περιλαμβάνει τα νησιά των Κυθήρων. Θα παρουσιαστεί διαδοχικά στο Κρατικό Μουσείο Αρχιτεκτονικής της Μόσχας, στο Μουσείο της Νέας Ιερουσαλήμ και στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας.

-Ερώτηση: Το αφιερωματικό έτος αφορά επίσης οικονομικές δραστηριότητες…

Αρ. Μπαλτάς: Το έτος περιλαμβάνει συνεργασία σε διάφορους τομείς, οι οποίοι είναι οικονομικού ενδιαφέροντος, όπως, για παράδειγμα, έρευνες και τεχνολογία, γεωργία, επιχειρηματική συνεργασία, θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλα. Συγκεκριμένες δράσεις, που σύντομα θα δείτε στα σχετικά προγράμματα και θα ανακοινωθούν μετά την ανταλλαγή εγγράφων.

Ερώτηση: Όσον αφορά τα Μάρμαρα του Παρθενώνα, υπάρχει πρόοδος στην επίλυση αυτού του ζητήματος;

Α. Μπαλτάς: Η Ελλάδα απαιτεί σθεναρά την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα, προκειμένου να αποκατασταθεί η ακεραιότητα του μνημείου, σύμφωνα με τις αρχές της UNESCO. Επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω ότι υπάρχει και ρωσική επιτροπή για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

-Ερώτηση: Πραγματοποιούνται νέες αρχαιολογικές ανασκαφές στην Ελλάδα;

Α. Μπαλτάς: Φυσικά, η Ελλάδα είναι μια χώρα με πλούσια αρχαιολογικά στρώματα. Κάθε χρόνο η χώρα πραγματοποιεί συστηματικές ανασκαφές και διασώζει μνημεία, στο πλαίσιο της προώθησης της αρχαιολογικής έρευνας και της πολιτιστικής κληρονομιάς εν γένει».

Πηγή: www.ria.ru