ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Το κρατικό Μουσείο Καλών Τεχνών Πούσκιν γιορτάζει τα γενέθλιά του
© Sputnik/Vladimir Astapkovich
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το κρατικό Μουσείο Καλών Τεχνών Πούσκιν γιορτάζει τα γενέθλιά του

Στις 31 Μαϊου, ένα από τα πιό διάσημα Μουσεία της Ρωσίας, το Κρατικό Μουσείο Καλών Τεχνών, Πούσκιν, γιορτάζει τα 104 χρόνια από την ίδρυσή του.

Το Κρατικό Μουσείο Καλών Τεχνών-Πούσκιν — έχει μία από τις μεγαλύτερες συλλογές ξένων έργων τέχνης στη Ρωσία, από την αρχαιότητα ως τις ημέρες μας.  Από τις αρχές του 2016, η συλλογή του αριθμεί  πάνω από 683.000 έργα ζωγραφικής και γλυπτικής, γραφιστικά έργα, έργα εφαρμοσμένων τεχνών, μνημεία της αρχαιολογίας και της νομισματικής, καλλιτεχνικές φωτογραφίες. Το Μουσείο επισκέπτονται κάθε χρόνο περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι.

Αρχικά το Μουσείο δημιουργήθηκε βάσει του Συμβουλίου Καλών Τεχνών και Αρχαιοτήτων του Πανεπιστημίου της Μόσχας, στη συλλογή του οποίου φυλάσσονταν αρχαία αγγεία, νομισματική συλλογή, μια σειρά από εκμαγεία αρχαίων γλυπτών και μία μικρή ειδική βιβλιοθήκη. Με την έλευση στη επιστασία του συμβουλίου, του καθηγητή της θεωρίας της τέχνης και της ιστορίας Ιβάν Τσβετάεφ, κατά τα έτη 1889-1890, ξεκίνησε η  προγραμματισμένη ανάπτυξη και η μετατροπή του σε Μουσείο Καλών Τεχνών.

© Sputnik/Vladimir Astapkovich

Σύμφωνα με το σχέδιο του Τσβετάεφ, το Μουσείο έπρεπε να γίνει το πρώτο εκπαιδευτικό ίδρυμα, όπου μέσα σε γύψινα εκμαγεία, μακέτες και αντίγραφα, θα παρουσιάζονταν τα κύρια στάδια της ιστορίας της τέχνης από την αρχαιότητα ώς τις μέρες μας.

Η τελετή της επίσημης θεμελίωσης του κτιρίου του μουσείου πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1898, παρουσία μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας και καθηγητών του Πανεπιστημίου της Μόσχας. Στο κτίριο έδωσαν τη μορφή αρχαίου ναού πάνω σε ένα υψηλό βάθρο. Την κεντρική όψη κοσμεί μία κιονοστοιχία, η οποία ''αναπαράγει'' σε μεγάλο βαθμό τις αναλογίες της κιονοστοιχίας της ανατολικής στοάς, που βρίσκεται στην Ακρόπολη της Αθήνας, στον ναό του Ερεχθείου. Η εικόνα των κιονόκρανων αυτών των κολονών είναι ακριβώς το ίδιο με το αρχαίο μοτίβο.

Στις 31 Μαϊου 1912 το Μουσείο Καλών Τεχνών, με την επωνυμία Αλέξανδρος III, έκανε τα επίσημα εγκαίνιά του. Την τελετή παρακολούθησαν ο αυτοκράτορας Νικόλαος Β και η χήρα  αυτοκράτειρα Μαρία Φεντόροβνα.

Μετά την επανάσταση, το 1923, το Μουσείο Καλών Τεχνών απομακρύνθηκε από την δικαιοδοσία του πανεπιστημίου. Εφεραν σε αυτό πίνακες από διάφορα μουσεία της Μόσχας, κυρίως δυτικοευρωπαϊκής τεχνοτροπίας, από πρώην ιδιωτικές συλλογές και εθνικοποιημένα  αρχοντικά της Μόσχας. Το 1932 ονομάστηκε Κρατικό Μουσείο Καλών Τεχνών, ενώ το 1937 του δόθηκε το όνομα Αλεξάντρ Πούσκιν.

Μετά τον πόλεμο, τον Οκτώβριο του 1946, το κτίριο του μουσείου που είχε πληγεί από τους βομβαρδισμούς, άνοιξε πάλι τις πόρτες του. Τον Δεκέμβριο του 1953, άνοιξε μία μόνιμη ενημερωμένη έκθεση, ενώ από τα μέσα της δεκαετίας του 1950, η εκθεσιακή δραστηριότητα του μουσείου άρχισε να αποκτά ένα μεγάλο πεδίο εφαρμογής. Σε γενικές γραμμές, κατά τη διάρκεια της ύπαρξης του μουσείου, μέσα στις αίθουσές του πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 1.2 χιλιάδες εκθέσεις, με έργα του ίδιου του μουσείου, αλλά και από πολλές άλλες εγχώριες και ξένες συλλογές.

Σήμερα, το Μουσείο Πούσκιν συνδυάζει τέσσερις τύπους εκθέσεων. Πρώτον, αποτυπώματα μίας γλυπτο-αρχιτεκτονικής έκθεσης, διατηρημένα με κάποιες αλλαγές από την πανεπιστημιακή περίοδο του μουσείου. Δεύτερον, μία ενότητα αφιερωμένη στην τέχνη και τον πολιτισμό των αρχαίων πολιτισμών — στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης και τα υλικά ανασκαφών που διενεργήθηκαν στο μουσείο.

© Sputnik/Vladimir Astapkovich

Τρίτον, η πινακοθήκη των VIII-XX αιώνων, στην οποία εκτίθενται έργα παλαιών ευρωπαίων καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται βυζαντινές εικόνες και αρχαία ψηφιδωτά, έργα δυτικοευρωπαϊκών και αμερικανικών καλλιτεχνών και γλυπτών των ΧΙΧ-ΧΧ αιώνων. Τέλος, στην τέταρτη έκθεση βρίσκεται το τμήμα των ιδιωτικών συλλογών, όπου εκτίθενται συλλογές έργων τέχνης ως πολιτιστικό φαινόμενο, διατηρώντας παράλληλα την ακεραιότητα και την προσοχή τους στην προσωπικότητα του συλλέκτη.

Αν και αρχικά το Μουσείο Πούσκιν σχεδιάστηκε ως μουσείο με αντίγραφα, ήδη από την έναρξή του η συλλογή του συμπληρώθηκε με πανέμορφα αυθεντικά έργα τέχνης — μία συλλογή από αρχαία αιγυπτιακά μνημεία, την οποία συνέλεξε κατά την διάρκεια των ταξιδιών του στην Αίγυπτο, ο οριενταλιστής από την Αγία Πετρούπολη Βλαντίμιρ Γκαλενίτσεφ, καθώς και έργα ιταλών ζωγράφων των XII-XIV αιώνων από την συλλογή του Μιχαήλ Τσεκίν.

Την δεκαετία 1920-1930 μεταφέρθηκαν στο Μουσείο πίνακες ολλανδών και γερμανών καλλιτεχνών, φλαμανδών και ισπανών ζωγράφων  του XVII αιώνα, Ιταλών καλλιτεχνών των ΧΙΙΙ-XVII αιώνων, και γάλλων συγγραφέων του ΧΙΧ αιώνα. Το 1948 η συλλογή εμπλουτίζεται με έργα γάλλων καλλιτεχνών από το τέλος του ΧΙΧ — αρχές του ΧΧ αιώνα.

© Sputnik/ Vladimir Astapkovich

Σήμερα χάρη στη μεταφορά πινάκων από διάφορα μουσεία, μπορείτε να θαυμάσετε πρωτότυπα έργα των Μποτιτσέλι, Ρέμπραντ, βαν Ντάϊκ, Ρούμπενς, Πουσέν, Κράναχ, καθώς και Μανέ, Ντεγκά, Πιζάρο, Σεζάν, Βαν Γκονγκ, Γκωγκέν, Ματίς, Πικάσσο, Σίσλεϊ, και άλλων κορυφαίων ζωγράφων.

Επιπλέον, μετά το τέλος του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου το Μουσείο Πούσκιν έλαβε ένα μεγάλο μέρος από πίνακες της Πινακοθήκης της Δρέσδης, καθώς και τον θησαυρό του Πριάμου, τον οποίο είχε ανακαλύψει ο Ερρίκος Σλήμαν στην περιοχή της αρχαίας Τροίας. Εν συνεχεία, πολλά έργα της πινακοθήκης της Δρέσδης επεστράφηκαν στις αρχές της τότε ανατολικής Γερμανίας, ωστόσο, αρκετά έργα τέχνης που ανήκαν σε δυτικο-γερμανικές γκαλερί και σε ιδιώτες συλλέκτες, παρέμειναν στο Μουσείο Πούσκιν.

Εκτός από εκθέσεις, στο μουσείο διοργανώνονται διάφορες μορφές εργασίας με παιδιά: Πρόκειται για την Λέσχη για τους λάτρεις της τέχνης, για μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Διοργανώνονται επίσης εργασίες για τους γονείς με τα παιδιά, ενώ το 2006 εγκαινιάσθηκε στο Μουσείο Κέντρο αισθητικής αγωγής των παιδιών και της νεολαίας "Μουσέϊον".

© Sputnik/Vladimir Vyatkin

Ένα από τα πλέον διάσημα πολιτιστικά προγράμματα του μουσείου είναι οι "Νύχτες του Δεκέμβρη". Πρόκειται για μουσικά φεστιβάλ  που πραγματοποιούνται στο μουσείο από το 1981.Εμπνευστής και καλλιτεχνικός διευθυντής για μεγάλο διάστημα ήταν ένας από τους πλέον διάσημους πιανίστες του 20ου αιώνα, ο Σβιάτοσλαφ Ρίχτερ. Οι "Νύχτες του Δεκέμβρη" είναι μοναδικές, γιατί, οι μουσικές παραστάσεις λαμβάνουν χώρα στις αίθουσες του μουσείου και ο ακροατής είναι σαν να βρίσκεται σε έναν ναό ή στην αίθουσα ενός ανακτόρου, όπου, όπως στο φυσικό περιβάλλον, επιστρέφουν η μουσική και τα έργα τέχνης.

Σήμερα το Μουσείο Πούσκιν διανύει ίσως την πιό φιλόδοξη μεταρρύθμιση στην ιστορία του. Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα ανάπτυξης του μουσείου, που παρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 2014, αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί ο αριθμός των επισκεπτών — στα 3 εκατομμύρια ανθρώπους το χρόνο, και να επεκταθεί ο εσωτερικός χώρος (από 49 χιλιάδες στα 105 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα). Για το σκοπό αυτό, το Μουσείο Πούσκιν και το κτίριο του μουσείου θα ανακαινιστούν και θα μετατραπούν σε ένα ενιαίο συγκρότημα.

Η αρχική ιδέα για την εργασίες της δημιουργίας του Μουσείου της πόλης, που ανέπτυξε ο  βρετανός αρχιτέκτονας Νόρμαν Φόστερ, πραγματοποιείται σε δύο φάσεις. Το 2019 έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί η ανακαίνιση των μελλοντικών κτιρίων του μουσείου, και η κατασκευή του αποθηκετευτικο-ανακαινισμένου κέντρου.

Από το 2019 έως το 2022 θα είναι κλειστό για την ανακατασκευή του κεντρικού κτιρίου του Μουσείου Πούσκιν.

Αναμένεται ότι μετά την ολοκλήρωση της ανάπλασης στο χώρο του μουσείου της πόλης θα λειτουργήσουν εννέα αυτόνομα (ξεχωριστά) μουσεία, που θα αποτελούν το ενιαίο Μουσείο Πούσκιν. Σε κάθε ένα από αυτά θα δημιουργηθούν χώροι για μόνιμες και προσωρινές εκθέσεις, καταστήματα, αποθήκες, αίθουσες διαλέξεων, κοινόχρηστοι χώροι και καφέ.

Πηγή: www.ria.ru