ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ανανεωμένο το μουσείο του καθεδρικού ναού του Αγίου Βασιλείου
© Sputnik/Vladimir Sergeev
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ανανεωμένο το μουσείο του καθεδρικού ναού του Αγίου Βασιλείου

Η διευθύντρια του μουσείου του ναού, που υπάγεται στο Ιστορικό Μουσείο της Μόσχας, Τατιάνα Σαράτσεβα μίλησε για τα τεκταινόμενα στο ναό και για τις νέες εκδηλώσεις που προγραμματίζονται.

— Η αναστήλωση του ναού έχει ολοκληρωθεί; Οι εργασίες θα συνεχιστούν;

— Ο ναός του Αγίου Βασιλείου έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομίας της Ουνέσκο, και θέλουμε να ελπίζουμε πως θα πραγματοποιούνται σ' αυτόν εργασίες αναστήλωσης συνεχώς. Οι αναστηλωτικές εργασίες που πραγματοποιούνται σήμερα κινούνται προς την κατεύθυνση της συντήρησης και διατήρησης του μνημείου σε καλή κατάσταση. Ο ναός υφίσταται έντονη επίδραση από την ανθρωπογενή δραστηριότητα και τον περιβάλλοντα χώρο, και για τον λόγο αυτό το εσωτερικό και οι προσόψεις του πρέπει να αναστηλώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Τώρα προγραμματίζονται εργασίες στα πατάρια, στον εσωτερικό διάδρομο γύρω από τον κεντρικό ναό και στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, όπου δεν είχε γίνει καμία αναστηλωτική εργασία από το 1950.

— Κατά τη διάρκεια προηγούμενων αναστηλώσεων προέκυψαν νεότερα ευρήματα;

 

Ο Ναός του Αγίου Βασιλείου εορτάζει τα 455 χρόνια από την ανέγερση του
— Κάθε αναστήλωση είναι αφορμή για επιστημονική έρευνα, αφορμή για να μελετηθούν τμήματα του ναού που δεν είναι προσβάσιμα χωρίς σκαλωσιά. Το 2015 πραγματοποιήθηκε η αναστήλωση του κεντρικού ναού της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου, του οποίου το ύψος φθάνει τα 47,5 μέτρα. Κατά τη διάρκεια των αναστηλωτικών έργων είχαμε την ευκαιρία να μελετήσουμε τα αγγεία που χρησιμεύουν ως αντηχεία στο ναό και επηρεάζουν την ακουστική του εσωτερικού. Στον κεντρικό ναό είναι τοποθετημένα σε ύψος 21 μέτρων, γι' αυτό μπορέσαμε απλώς να διαπιστώσουμε πως στους τοίχους υπάρχουν εντοιχισμένα 16 αντηχεία.

Η λεπτομερής εξέταση κάθε αντηχείου έδειξε πως όλα τα αγγεία δεν φέρουν βλάβες, χρονολογούνται από την εποχή της κατασκευής του ναού, και δεν αντικαταστάθηκαν στη συνέχεια. Κατασκευάστηκαν από ανοιχτόχρωμο πηλό, πιθανόν από αγγειοπλάστες της περιοχής του Γκζελ. Ως αντηχεία χρησιμοποιούνταν απλά αγγεία με λαβές, και όχι σκεύη κατασκευασμένα ειδικά γι' αυτόν τον σκοπό.

— Στο πρόγραμμα θα συμπεριλαμβάνονται φέτος εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση των 455 χρόνων από τη λειτουργία του ναού;

— Οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 455 χρόνων από τη λειτουργία του ναού θα λαμβάνουν χώρα όλο τον χρόνο. Από τον Ιανουάριο ως τον Απρίλιο το μουσείο διοργάνωσε διαγωνισμό για παιδιά με τίτλο: «ο ναός του Αγίου Βασιλείου από το άλφα ως το ωμέγα». Λάβαμε περισσότερα από χίλια παιδικά έργα, απ' όλες τις γωνιές της Ρωσίας, με θέμα τα διάφορα αρχιτεκτονικά στοιχεία του ναού. Με ένα δημιουργικό τρόπο τα παιδιά έμαθαν πολλά για την αρχιτεκτονική του ναού. Στις 21 Μαΐου, στον χώρο του ναού έλαβε χώρο το έκτο φεστιβάλ «Ζωγραφικής στον Ναό του Αγίου Βασιλείου», που είχε προγραμματιστεί για εκείνη την ημερομηνία. Στο φεστιβάλ έλαβαν μέρος περισσότεροι από 500 επαγγελματίες ζωγράφοι και ερασιτέχνες κάθε ηλικίας.

© Sputnik/Sergey Pyatakov

Οι σημαντικότερες εκδηλώσεις έλαβαν χώρα στις 12 Ιουλίου, την ημέρα που συμπληρώνονταν τα 455 έτη από την ίδρυση του ναού. Στον κεντρικό ναό τελέστηκε λειτουργία, δόθηκε συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία η γκαλερί τέχνης «Κριστίνα» παραχώρησε, ως δωρεά προς το Κρατικό Ιστορικό Μουσείο της Μόσχας, την εικόνα του Μητροπολίτη Μόσχας Αγίου Μακαρίου, που φιλοτεχνήθηκε με την τεχνοτροπία του Γιούρι Ερόσοβιτς Κουζνετσόφ. Ο Άγιος Μακάριος, Μητροπολίτης Μόσχας, είναι ένας από τους εμπνευστές της κατασκευής του ναού που είναι αφιερωμένος σε διαφορετικούς αγίους. Αυτή είναι και η πρώτη εικόνα του Αγίου που προστέθηκε στη συλλογή του Ιστορικού Μουσείου.

Την ημέρα εκείνη υπήρχε 50% έκπτωση στα εισιτήρια και οι ξεναγήσεις ήταν δωρεάν. Στον χώρο του ναού οργανώθηκαν καλλιτεχνικά εργαστήρια και κάθε ενδιαφερόμενος μπορούσε να συμμετάσχει στη δημιουργία ενός τεράστιου πίνακα που απεικόνιζε τον ναό με τεχνική μπατίκ, να ασχοληθεί με την πλέξη με χάντρες, με τη ζωγραφική μοτίβων εμπνευσμένων από τη διακόσμηση του ναού, ή με την κατασκευή σουβενίρ με την τεχνική scrapbooking. Το βράδυ η γιορτή ολοκληρώθηκε με τις μελωδίες της Προεδρικής Ορχήστρας της Ρωσίας και με κωδωνοκρουσίες.

Την ίδια ημέρα κυκλοφόρησαν και καρτ ποστάλ αφιερωμένες στον ναό, στο πλαίσιο της συνεργασίας που είχε το Κρατικό Ιστορικό Μουσείο με τα Ρωσικά Ταχυδρομεία.

Οι εορταστικές εκδηλώσεις θα συνεχιστούν και μετά τις 12 Ιουλίου. Τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός φωτογραφίας «για τα 455 χρόνια του ναού του Αγίου Βασιλείου», που οργάνωσε το Ιστορικό μουσείο σε συνεργασία με το ξενοδοχείο «Μπαλτσούγκ Κεμπίνσκι». Με πρωτοβουλία του ξενοδοχείου, τον Ιούλιο οργανώθηκαν ομάδες ζωγραφικής σε ανοιχτό χώρο, και οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να ζωγραφίσουν τον ναό από τη στέγη του ξενοδοχείου. Τα έργα όσων έλαβαν συμμετοχή στη δραστηριότητα θα εκτεθούν στο φουαγιέ του ξενοδοχείου κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.

Ναός του Αγίου Βασιλείου
Τον Σεπτέμβριο θα εγκαινιαστεί έκθεση φωτογραφίας αφιερωμένης στον ναό του Αγίου Βασιλείου στην γκαλερί «Μετρό», που βρίσκεται στη στάση «Βουισταβότσναγια» του μετρό. Η έκθεση αυτή θα είναι μια συνεργασία του Κρατικού Ιστορικού Μουσείου και του Μετρό της Μόσχας.

Τον Οκτώβριο στους χώρους του Κρατικού Ιστορικού Μουσείου ξεκινά αφιέρωμα στον ναό, με τίτλο «Ο ναός του του Αγίου Βασιλείου με τα μάτια των συγχρόνων — 2016». Στην έκθεση θα παρουσιάζονται έργα των συμμετεχόντων στις καλλιτεχνικές δραστηριότητες και στα φεστιβάλ τέχνης που διοργανώθηκαν μέσα στο έτος.

Τον Δεκέμβριο, στο Κρατικό Ιστορικό Μουσείο θα διεξαχθεί το εικοστό τρίτο συνέδριο προς τιμήν του Ρώσου ιστορικού Ιβάν Γιεγκόροβιτς Ζαμπέλιν, με θέμα «το ιστορικό μουσείο, κέντρο για τη φύλαξη, μελέτη και εκλαΐκευση των μνημείων της ρωσικής ιστορίας».

Αυτήν τη χρονιά, οι εισηγήσεις θα είναι αφιερωμένες στα 455 χρόνια από τη λειτουργία του ναού. Σε μία συνεδρία, θα συζητηθούν, παρουσία όλων των εισηγητών, θέματα που σχετίζονται με τη μελέτη της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής και της ζωγραφικής, και επίσης τη συντήρηση και αναστήλωση του ναού, και εν γένει των μνημείων της μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής.

— Τι είδους ξεναγήσεις διοργανώνετε και ποιες δυνατότητες προσφέρονται σήμερα στους επισκέπτες του μουσείου;

— Το μουσείο του «Ναού του Αγίου Βασιλείου» διοργανώνει ξεναγήσεις γενικού ενδιαφέροντος και θεματικές ξεναγήσεις, διαλέξεις, και μουσειακές δραστηριότητες για παιδιά. Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του μουσείου www.shm.ru/museum/hvb/. Κατά τις σχολικές διακοπές στο μουσείο διοργανώνεται ειδικό πρόγραμμα για μαθητές. Κάθε χρόνο στο μουσείο διεξάγονται ο διαγωνισμός και το φεστιβάλ ζωγραφικής του ναού.

— Το πρόγραμμα των ξεναγήσεων προβλέπεται να διευρυνθεί ή να ανανεωθεί;

— Κανένα μουσείο δεν μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών για την αναστήλωση στα καμπαναριά του ναού οι επισκέπτες θα μπορούν να παρακολουθήσουν μια νέα ξενάγηση, που θα ονομάζεται «Όταν σημαίνει το καμπαναριό». Επίσης, το μουσείο σχεδιάζει μια νέα δραστηριότητα για μαθητές που θα ονομαστεί «στα ίχνη των παλιών κατασκευαστών», και θα είναι αφιερωμένη στην αρχιτεκτονική του ναού.