ΣΤΗΝ ΑΡΧΙKH ΣΕΛIΔΑ

Ποια ήταν η αφορμή για να κατασκευαστούν παιχνίδια; Πώς ικανοποιούν τις ανάγκες ψυχαγωγίας ή και εκπαίδευσης; Οι άνθρωποι, άρχισαν να κατασκευάζουν παιχνίδια προ αμνημονεύτων χρόνων. Αρχικά, ήταν εντελώς απλά, από πρόχειρα υλικά, καλάμια, γούνες , δέρματα και οστά ζώων, φτερά, ρόζους, χόρτα. Αργότερα εμφανίσθηκαν τα πήλινα ή ξυλόγλυπτα παιχνίδια, που απεικόνιζαν ανθρώπους ή ζώα.

Στη Ρωσία χειροποίητα παιχνίδια (που έως τον 18ο αιώνα τα έλεγαν «πατέσκι» = παραμυθάκια, ιστοριούλες) δεν υπήρχαν ως τους μεταγενέστερους χρόνους. Στα παλιά χρόνια, όλα τα παιχνίδια τα επινοούσαν τα παιδιά ή οι γονείς τους

Σταδιακά, όμως, σε διάφορες περιοχές της Ρωσίας άρχισαν να δημιουργούνται διάφορα κέντρα λαϊκής χειροτεχνίας, όπου έφτιαχναν παιχνίδια, τα οποία, στη συνέχεια, πουλούσαν.

Τον 17ο αιώνα η τέχνη της κατασκευής παιχνιδιών εξελίχθηκε τόσο πολύ, που η αυλή του τσάρου Αλεξέι Μιχαήλοβιτς αγόραζε παιχνίδια στην «αγορά της Μόσχας». Το επιβεβαιώνει μάλιστα και το βιβλίο εξόδων της αυτοκράτειρας Αικατερίνης Α' για το έτος 1721, το οποίο έγραφε τα εξής: «Αγοράσθηκαν στην Μόσχα, στον εμπόριο, διάφορα παιχνίδια για την πριγκίπισσα Ναταλία Πετρόβνα και τον μεγάλο δούκα και δούκισσα, τρεις αγελάδες, δύο άλογα, δύο τάρανδοι, τέσσερα αρνιά, δύο ζευγάρια κύκνων, δύο πετεινοί, μία πάπια, και τα τρία παπάκια της, και μια πόλη με στρατιωτάκια. Για όλα πληρώθηκαν 4 ρούβλια, 9 αλτίνια και 2 χρήματα».

Δύο ήταν τα βασικά υλικά για την κατασκευή των ρωσικών παιχνιδιών, ο πηλός και το ξύλο. Τα πιο συνηθισμένα, ήταν οι φιγούρες ανθρώπων (άνδρες, γυναίκες στρατιώτες), ζώων (ο κόκορας ή κότα, η πάπια, ο κούκος, το κριάρι, η κατσίκα, το άλογο, ή το μουλάρι, τα ελάφια, η αρκούδα) ή διάφορων μαγικών πλασμάτων (αλκονόστ).

Μερικά είδη λαϊκής χειροτεχνίας που εμφανίσθηκαν πριν από μερικές εκατοντάδες χρόνια διατηρούνται μέχρι σήμερα.

Τα πήλινα παιχνίδια Ντίμκοφσκαγια (Ντίμκοφσκαγια ιγκρούσκα) πήραν την ονομασία τους από τον τόπο κατασκευή τους, την επαρχία Ντίμκοβο στην περιοχή του Κίροφ.

Τα πήλινα παιχνίδια κατασκευάζονται από ένα μείγμα πηλού της περιοχής που έχει έντονο κόκκινο χρώμα και μιας λεπτής καφέ χρώματος, ποταμίσιας άμμου. Μόλις στεγνώσουν, τα ψήνουν, μετά τα βουτάνε στο ασβεστόνερο και στη συνέχεια τα βάφουν.

Κάποτε, τα πήλινα αυτά παιχνίδια, τα έβαφαν άσπρα χρησιμοποιώντας κιμωλία αραιωμένη σε γάλα, τα χρώματα τα ανακάτευαν με αυγό και κβας και αντί για πινέλα χρησιμοποιούσαν φτερά. Στη συνέχεια, αφού τα είχαν ζωγραφίσει, τα έβαφαν και πάλι με χτυπημένο κρόκο αυγού και έτσι το χρώμα τους γίνονταν λαμπερό και φωτεινό.

Παιχνίδια του Ντίμκοβο (Ντίμκοφσκαγια ιγκρούσκα) ©Sputnik/Φρεντ Γκρίνμπεργκ/Σεργκέι Σουμπότιν

Σήμερα τα πήλινα παιχνίδια τα βάφουν άσπρα χρησιμοποιώντας τέμπερα, ενώ τα ζωγραφίζουν με χρώματα ανιλίνης, χρησιμοποιώντας λεπτά πινέλα με φυσική τρίχα. Τα κύρια χρώματα που χρησιμοποιούνται στη ζωγραφική, είναι το κόκκινο, το κίτρινο, το μπλε και το πράσινο. Τα κύρια διακοσμητικά στολίδια έχουν αυστηρά γεωμετρικά σχήματα: τετράγωνα, λωρίδες, κύκλοι, τελείες, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε διάφορους συνδυασμούς. Στο τέλος τα πήλινα παιχνίδια διακοσμούνται με ρόμβους από λεπτό φύλλο χρυσού, το οποίο κολλούν πάνω στο σχέδιο.

Τα πιο συνηθισμένα θέματα: νταντάδες με τα παιδιά, νερουλάδες, πρόβατα με χρυσά κέρατα, γαλοπούλες, κοκόρια, ελάφια, νέοι άνθρωποι, κυρίες.

Τα πήλινα παιχνίδια του Καργκόπολ (Καργκοπόλσκαγια ιγκρούσκα), κατασκευάζονται στον Ρωσικό Βορρά, στην πόλη Καργκόπολ της περιοχής Αρχάνγκελσκ.

Τα παλιά χρόνια οι χειροτέχνες της πόλης Καργκόπολ, κατασκεύαζαν μεμονωμένες φιγούρες κυρίως ανδρών και κυριών, τις οποίες έβαφαν στη συνέχεια με ασβέστη, αιθάλη και χρωματισμένο άργιλο. Τα παιχνίδια αυτά ήταν χοντροκομμένα και οι λεπτομέρειες των διακοσμητικών τους στοιχείων όπως και οι ενδυμασίες τους θύμιζαν περισσότερο τα αρχαία λίθινα ειδώλια.

Παιχνίδια του Καργκόπολ (Καργκοπόλσκαγια ιγκρούσκα) ©Sputnik/Βλαντιμίρ Φεντορένκο/Άννα Γκονζάλες

Τα παιχνίδια όμως που κατασκευάζονται σήμερα στην πόλη Καργκόπολ, δεν έχουν πλέον αρχαϊκή μορφή, είναι πιο εκλεπτυσμένα, με ευδιάκριτες τις λεπτομέρειες και πολύ έντονα χρώματα. Στη ζωγραφική τους, συνδυάζονται, το ωοειδές σχήμα, οι κύκλοι, οι σταυροί, οι κηλίδες, θυμίζοντας αρχαία διακοσμητικά στολίδια.

Εκτός από τις ανθρώπινες φιγούρες, οι χειροτέχνες του Καργκόπολ, φτιάχνουν αλογάκια, αγελάδες, αρκούδες, ελάφια, ήρωες παραμυθιών και επικούς ήρωες. Ένα από τα πιο δημοφιλή πρόσωπα, που υπάρχουν στα πήλινα παιχνίδια του Καργκόπολ ήταν και παραμένει ο Κένταυρος (αρχικά ήταν μισός άνθρωπος και μισός σκύλος) με γενειάδα, επωμίδες και παράσημα. Άλλοι ήρωες παραμυθιών είναι το λιοντάρι, το πουλί Σειρήνα το δικέφαλο άλογο.

Αγελαδίτσες με μακρύ λαιμό, προβατάκια, αλογάκια και αρκουδάκια, που μοιάζουν περισσότερο με καμηλοπαρδάλεις ή παραμυθένιους δράκους, είναι τα πήλινα παιχνίδια-σφυρίχτρες του Φιλιμόνοβο.

Το είδος αυτής της χειροτεχνίας, αναπτύχθηκε στο χωριό Φιλιμόνοβο, που βρίσκεται στην κοινότητα Οντόγιεφσκι, στην περιοχή της Τούλας. Η γη στην περιοχή αυτή δεν είναι ιδιαίτερα εύφορη, αλλά σε αρκετές χαράδρες υπάρχει ένας είδος αργίλου, που το χρώμα του είναι μεταξύ του μαύρου και του μπλε, που όταν ψηθεί όμως γίνεται κάτασπρος. Κάποιοι ερευνητές πιστεύουν ότι το παιχνίδια του Φιλιμόνοβο είναι από τα αρχαιότερα της ρωσικής λαϊκής χειροτεχνίας : κατά την διάρκεια των ανασκαφών στους αρχαίους ταφικούς λόφους στ Οντόγιεφ, οι αρχαιολόγοι είχαν βρει κεραμικά θραύσματα που ανάγονται στην περίοδο 9ου και 11ου αιώνα, που ήταν ζωγραφισμένα με τοπία, τα οποία και σήμερα χρησιμοποιούνται ως διακοσμητικά στοιχεία τις τοπικές σφυρίχτρες.

Παιχνίδια του Φιλιμόνοβο ©Sputnik/Τσίρικοφ/Άννα Γκονζάλες

Οι πήλινες σφυρίχτρες του Φιλιμόνοβο, οφείλουν την επιμήκη τους μορφή, στις ιδιότητες του τοπικού πηλού. Όταν ο πηλός αυτό με την πυκνή πλαστικότητα που διαθέτει, ψηθεί, τότε παραμορφώνεται και εμφανίζονται μικρές ρωγμές, οι οποίες εύκολα εξαλείφονται, όταν αρχίσουμε να τον πλάθουμε με βρεγμένα χέρια, ώστε να διαμορφωθούν οι φιγούρες και ν αποκτήσουν μια δυσανάλογη μορφή.

Όταν πλέον τα παιχνίδια που έχουν πλέον αποξηρανθεί και ψηθεί, τα διακοσμούν, ζωγραφίζοντας πάνω τους ένα απλό σχέδιο τοπίου, που περιέχει λωρίδες, μικρούς ήλιους και απεικονίσεις φυτών, χρησιμοποιώντας κόκκινο, κίτρινο και πράσινο χρώμα.

Τα παιχνίδια-σφυρίχτρες του Αμπάσεβο (Αμπασέφσκαγια ιγκρούσκα) κατασκευάζονται στην περιοχή Σπάσκι της περιφέρειας Πένζα.

Τα παραδοσιακά παιχνίδια του Αμπάσεβο (σ.σ. από το χωριό Αμπάσεβο) είναι φιγούρες ζώων που φτιάχνονται ή ζωγραφίζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποκτούν μια εντελώς φαντασμαγορική όψη, καθώς έχουν ένα επίμηκες σώμα με ανοιχτά πόδια και τεντωμένο λαιμό ο οποίος καταλήγει σ' ένα μικρό κεφαλάκι με γρατζουνισμένα μάτια και στόμα. Οι αίγες έχουν κέρατα που μοιάζουν με σπαθιά, τα κριάρια έχουν μπούκλες και τα κέρατα των ελαφιών μοιάζουν με συστάδες θάμνων.

Παιχνίδια του Αμπάσεβο (αμπασέφσκαγια ιγκρούσκα) ©Sputnik/Βλαντιμίρ Φεντορένκο/Άννα Γκονζάλες/Αλεξάντρ Λίσκιν

Μεταγενέστερα οι ντόπιοι τεχνίτες, άρχισαν να δημιουργούν γυναικείες φιγούρες με πλούσιες αφέλειες στα μαλλιά και αναβάτες που έχουν σγουρές γενειάδες.

Τα παιχνίδια του Αμπάσεβο δεν τα διακοσμούν ζωγραφίζοντας τά, αλλά τα βάφουν με ένα χρώμα, γαλάζιο, πράσινο ή κόκκινο. Μόνο τα κέρατα και τα μουστάκια των ζώων, τα λοφία και τα ράμφη των πουλιών, ξεχωριστά μέρη και λεπτομέρειες των κοστουμιών τα ζωγραφίζουν με ένα ασημί ή χρυσό χρώμα. Οι τεχνίτες αποκαλούν αυτή την μέθοδο «ζωντάνεμα».

Η χειροτεχνία παιχνιδιών του Χλούντνιεβο (Χλούντνεφσκαγια ιγκρούσκα), ακολουθώντας το παράδειγμα πολλών άλλων χειροτεχνιών του είδους, αναπτύχθηκε από τους τεχνίτες της αγγειοπλαστικής. Περίπου το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, οι γυναίκες που κατάγονταν από οικογένειες τέτοιων τεχνιτών του χωριού Χλούντνιεβο της περιοχής Κάλουγκα, ξεκίνησαν να σμιλεύουν και να ζωγραφίζουν, αυτά τα απλά πήλινα παιχνίδια για να τα πουλήσουν. Από τότε όμως μέχρι σήμερα παραμένουν το ίδιο απλά και ανεπιτήδευτα στην ζωγραφική τους.

Τα μικρά αυτά πήλινα παιχνίδια, που είναι ζωάκια, πουλάκια ή ανθρωπάκια, τα αφήνουν δύο μέρες εκτεθειμένα στον αέρα για να στεγνώσει ο άργιλος ενώ στην συνέχεια τα ψήνουν στον φούρνο. Κατά τη διαδικασία του ψησίματος, ο πηλός από σκουρόχρωμος που είναι, αποκτά ένα ροζ -λευκό χρώμα, που είναι το χαρακτηριστικό χρώμα των παιχνιδιών του Χλούντνιεβο πριν τα ζωγραφίσουν.

Παιχνίδια του Χλούντνιεβο (Χλούντνεφσκαγια ιγκρούσκα) ©Sputnik/Άννα Γκονζάλες/Β.Γρκιτσιούκ

Η ιδιομορφία της χειροτεχνίας αυτής είναι ότι τα πήλινα αυτά παιχνίδια τα ζωγραφίζουν τμηματικά. Ξεχωριστά ζωγραφίζουν τα φτερά των πουλιών και ξεχωριστά τα σώματα των ζώων. Λωρίδες κόκκινου, βυσσινί και πρασίνου χρώματος εναλλάσσονται με λωρίδες του χαρακτηριστικού χρώματος που έχει ο πηλός των παιχνιδιών. Ως κύρια διακοσμητικά στοιχεία στη ζωγραφική των παιχνιδιών χρησιμοποιούνται γεωμετρικά σχήματα, που απεικονίζουν συμβολικά τον ήλιο, το νερό, τη γη.

Το χωριό Ζμπανίκοβο στην περιοχή του Νίζνι Νόβγκοροντ έχει αναπτύξει την δική του χειροτεχνία στον τομέα αυτό, καθώς οι ντόπιοι τεχνίτες φτιάχνουν από πηλό σφυρίχτρες που έχουν την μορφή πουλιών και αιγοπροβάτων. Η ιδιαιτερότητα τους έγκειται στο ότι τα σώματα του θυμίζουν πήλινη πυραμίδα που στηρίζεται σε τρία ποδαράκια.

Ο πηλός που χρησιμοποιείται, είναι ένας πηλός μαύρου χρώματος, ο οποίος όταν ψήνεται γίνεται κόκκινος. Στα παιχνίδια περνάνε μια επίστρωση με σκούρο σμάλτο, χρώματος κόκκινου, πράσινου, πορτοκαλί, κίτρινου και γαλάζιου, τα οποία επικαλύπτουν με ανοιχτόχρωμες κηλίδες. Τα διάφορα τμήματα των πήλινων παιχνιδιών τα «ασημίζουν» με ασημόσκονη.

Παιχνίδια του Ζμπανίκοβο (Ζμπανίκοφσγκαγια ιγκρούσκα) ©Sputnik/Άννα Γκονζάλες/Β.Γρκιτσιούκ

Τα χρώματα που χρησιμοποιούνται είναι συμβολικά. Το άσπρο είναι το χρώμα της ζωής, το κόκκινο της ζεστασιάς, το κίτρινο του ψωμιού, του περισσεύματος στο σπίτι, το μαύρο της γονιμότητας, το πράσινο της ανάπτυξης, της υγείας, και το γαλάζιο του ουρανού και της εκπλήρωσης των επιθυμιών.

Συχνά τις σφυρίχτρες του Ζμπανίκοβο τις ζωγραφίζουν με απεικονίσεις φυτών, κατά τέτοιο τρόπο, που θυμίζουν ένα άλλο είδος ρωσικής λαϊκής χειροτεχνίας τη ζωγραφική του Γκοροντέτς. Αυτό δεν συνιστά κάτι το περίεργο, αν ληφθεί υπόψη το ότι, το Ζμπανίκοβο βρίσκεται περίπου σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από το διοικητικό κέντρο της πόλης Γκοροντέτς που φημίζεται για τα ξυλόγλυπτα έπιπλα και σκεύη του.

Βορειοανατολικά της Μόσχας υπάρχουν μερικές πόλεις και χωριά που από παλαιοτάτων χρόνων εθεωρούντο το ιστορικό κέντρο της χειροτεχνίας των παιχνιδιών στην Ρωσία. Το πιο γνωστό από όλα είναι το χωριό Μπογκορόντσκογιε, όπου εδώ και 300 χρόνια οι τεχνίτες φτιάχνουν ξυλόγλυπτα παιχνίδια.

Σύμφωνα με την παράδοση, προ αμνημονεύτων χρόνων σε μια αγροτική οικογένεια η μητέρα πήρε μια ξύλινη μπιγιέτα και έφτιαξε από αυτήν ένα παιχνίδι για τα παιδάκια της, τη «αούκα». Αυτά αφού έπαιξαν πέταξαν την «αούκα» στην φωτιά. Την στιγμή εκείνη ο πατέρας ετοιμάζονταν να πάει στην αγορά και αποφάσισε να πάρει το αυτοσχέδιο παιχνίδι για να το δείξει στους ντόπιους έμπορους. Η «αούκα» τους άρεσε και του παρήγγειλαν να τους φέρει κι άλλες. Και από τότε στο Μπογκαρότσκογιε άρχισαν να φτιάχνουν τέτοιου είδους παιχνίδια.

Ξύλινο παιχνίδι από το Μπογκορότσκογιε. Δεξιά: η σύνθεση «Πως τα ποντίκια έθαψαν την γάτα». Επάνω αριστερά: «Κοτούλες σε κύκλο». Κάτω αριστερά: «Οι σιδηρουργοί» ©Sputnik/Πάβελ Μπαλαμπάνοφ / Αρτιόμ Πάβλοφ / Μαξίμ Μπλινόφ

Τα παιχνίδια αυτά που απεικονίζουν διάφορες φιγούρες, παραδοσιακά, τα έφτιαχναν από είδη μαλακού ξύλου - φλαμουριά, λεύκα, σκλήθρα - το οποίο μπαίνει για ξήρανση για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. Στην κατασκευή των παιχνιδιών αυτών που δημιουργούνται από ακατέργαστα κομμάτια ξύλου, χρησιμοποιείται ένα ειδικό μαχαίρι που στο Μπαγκαρότσκογιε το λένε «λούτσο». Στη συνέχεια, τα έτοιμα πλέον παιχνίδια τα ζωγραφίζουν ή τα βάφουν μ' ένα άχρωμο βερνίκι.

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της χειροτεχνίας του Μπογκαρότσκογιε είναι ότι τα παιχνίδια που κατασκευάζονται είναι κινούμενα.

Το πιο γνωστό από αυτά τα παιχνίδια είναι οι «Οι σιδηρουργοί», ένας άνδρας και μια αρκούδα στερεωμένοι πάνω σε δυο ξύλινες πλάκες, που χτυπούν εναλλάξ το αμόνι. Μια άλλη επινόηση είναι το αντίβαρο. Ένα ακόμη τέτοιο παιχνίδια είναι οι «Κοτούλες στον κύκλο», με το οποίο τα παιδιά παίζουν από την εποχή, που ζούσε ο ρώσος ποιητής Αλέξανδρος Σεργκέγιεβιτς Πούσκιν. Πρόκειται για ένα στρογγυλό ξύλινο δίσκο με μια λαβή (που θυμίζει κάπως μια ρακέτα του πινγκ πονγκ) πάνω στον οποίο είναι τοποθετημένες οι φιγούρες με τις κοτούλες, τα κεφάλια των οποίων κινούνται μ' ένα νήμα, όταν περιστρέφεται και χτυπούν με το ράμφος τους τον δίσκο.

Το πιο γνωστό ρωσικό λαϊκό παιχνίδι και το πιο δημοφιλές σουβενίρ που αγοράζουν η τουρίστες που επισκέπτονται την Ρωσία είναι η ματριόσκα. Παρότι θεωρείται ότι είναι ένα αυθεντικό ρωσικό παιχνίδι, εμφανίσθηκε σχετικά πρόσφατα, και συγκεκριμένα το 1891 στο Αμπράμτσεβο, ως πρωτότυπη εκδοχή ενός λιγότερο γνωστού ιαπωνικού παιχνιδιού.

Μια από τις εκδοχές που υπάρχουν για το πώς εμφανίστηκε η ματριόσκα στην Ρωσία, λέει, ότι η σύζυγος του τότε γνωστού ρώσου μεγιστάνα Σάββα Μάμοντοφ, είχε φέρει από την νήσο Χονσιού της Ιαπωνίας την οποί είχε επισκεφθεί, ένα ξύλινο παιχνίδι (που ήταν ενδεχομένως μια κούκλα νταρούμα, ή μια κοκέσι, η μια απεικόνιση του θεού Φουκυροκούντζιου). Το παιχνίδι ήταν θα έλεγε κανείς, ένα αποσυναρμολογούμενο παιχνίδι, καθώς μέσα την μία κούκλα υπήρχαν μερικές μικρότερες.

Ο Βασίλι Ζβεζντότσκιν, ένας τεχνίτης ξυλουργός που εργάζονταν στην οικογένεια Μάμοντοφ, δημιούργησε με πρότυπο την ιαπωνική κούκλα ένα παιχνίδι, το οποίο και πάλι με μια εκδοχή, φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Σεργκέι Μαλιούτιν.

Προς τα δεξιά και προς τα αριστερά προς τα πάνω: Ρωσικό ξύλινο παιχνίδι «Ματριόσκα». Κάτω αριστερά: ιαπωνικό παιχνίδι Daruma και kokeshi (φωτογραφία δεξιά) ©Sputnik/Γιάριν / Αλεξέι Κουντένκο

Η πρώτη από τις κούκλες που δημιούργησε, έμοιαζε με μια αφράτη χωριατοπούλα, που φορούσε μια κεντητή πουκαμίσα, ένα αμάνικο φόρεμα, ένα πολύχρωμο μαντήλι και κρατούσε στα χέρια της ένα μαύρο πετεινό. Μέσα στη μεγάλη κούκλα υπήρχαν επτά άλλες μικρότερες κούκλες: μια φιγούρα που κρατούσε ένα δρεπάνι, μια κούκλα που κρατούσε ένα πιάτο, μια κουκλίτσα αγοράκι και ένα φασκιωμένοι μωρό.

Η καινούργια ξύλινη κούκλα που δημιούργησε ο Ζβεζντόσκιν, έμοιαζε με την Ματριόνα, την υπηρέτρια που εργάζονταν στην έπαυλη των Μάμοντοφ στο Αμπράμτσεβο. Έτσι άρχισαν να ονομάζουν τις ξύλινες αυτές κούκλες ματριόνες, η εν συντομία ματριόσες ή ματριόσκες.

Το 1900, η οικογένεια Μάμοντοφ έστειλε τις πρώτες ματριόσκες, σε μια Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι, όπου οι κούκλες τους απέσπασαν το χάλκινο μετάλλιο. Σήμερα, μία από τις πρώτες ρωσικές ματριόσκες φυλάσσεται στο Μουσείο των Παιχνιδιών στο Σεργκιέφ Ποσάντ.

Όπως και πολλά άλλα ρωσικά λαϊκά ξύλινα παιχνίδια, έτσι και τοι ματριόσκες , κατασκευάζονται κυρίως από ξύλο φλαμουριάς , πιο σπάνια από ξύλο σκλήθρας ή σημύδας. Κάθε κομμάτι περνάει δέκα και πλέον στάδια κατασκευής, ενώ η πιο μικρή κούκλα, που δεν αποσυναρμολογείται, είναι και η πρώτη που κατασκευάζεται σε μια ματριόσκα.

Τις ματριόσκες τις ζωγραφίζουν χρησιμοποιώντας ακουαρέλα, γκουάς, τέμπερα, και σπανιότερα, χρώματα λαδιού. Η παραδοσιακή ματριόσκα φοράει ένα αμάνικο φόρεμα και το κεφάλι της είναι καλυμμένο με μαντήλι. Σήμερα βέβαια οι τεχνίτες δίνουν στις ματριόσκες διάφορες μορφές, μορφές γνωστών πολιτικών, ηρώων παραμυθιών, μορφές ζώων ή και αστέρων του κινηματογράφου.