ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Frank Shauff: Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν “τράπηκαν σε φυγή” από τη Ρωσία
© Sputnik/Alexander Kryazhev
ΘΕΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Frank Shauff: Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν “τράπηκαν σε φυγή” από τη Ρωσία

Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης:

Κ. Shauff, σας ευχαριστώ, που ήρθατε στην εκπομπή μας. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν τέτοιες απόψεις από εδώ, από το στούντιο στη Ρωσία. Για να καταλαβαίνει το ελληνικό κοινό πώς μπορούμε να δουλεύουμε, να αναπτύσσουμε σχέσεις μεταξύ της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας. Και ιδίως, το αντικείμενο της συζήτησής μας σήμερα είναι η Ρωσία και η Ελλάδα, εμπόριο στα Βαλκάνια. Πείτε μου, εσείς δουλεύετε εδώ και πολλά χρόνια ως Γενικός Διευθυντής της European Business Association. Κατά τα τελευταία δύο χρόνια μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει θεσπιστεί ένα καθεστώς κυρώσεων. Μπορεί να συγκριθεί το πρώτο και το δεύτερο έτος των κυρώσεων; Υπάρχουν διαφορές; Και ποια είναι η στάση των ευρωπαίων επιχειρηματιών απέναντι στη Ρωσία; Πώς το βλέπετε;

Πρώτα απ 'όλα, να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση. Είναι μεγάλη μου τιμή να μιλήσω — μέσω της εκπομπής — με τους Έλληνες φίλους. Έτσι, ίσως για πρώτη φορά θα μιλήσω λίγο για την ύπαρξη του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Επιχειρήσεν, καθώς αποτελεί, ουσιαστικά, την πιο σημαντική εκπροσώπηση των ξένων επενδυτών στη Ρωσία. Και, να τονίσουμε ότι, παρά το γεγονός ότι οι σχέσεις μεταξύ της  Ευρώπης και της Ρωσίας είναι αρκετά περίπλοκες, η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι ο σημαντικότερος εταίρος της Ρωσίας σε διεθνές οικονομικές σχέσεις. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ποσοστό άνω του 45% του εξωτερικού εμπορίου της Ρωσίας καταλαμβάνει το εμπόριο με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αν μιλάμε για τις ξένες επενδύσεις, το μεγαλύτερο μερίδιο, άνω των 50-60% του συνόλου των ξένων επενδύσεων, προέρχεται από ευρωπαϊκές πηγές. Αν μιλάμε για τη σημερινή κατάσταση, τότε φυσικά πρέπει να πούμε ότι η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη από ό, τι ήταν. Για παράδειγμα, το αποκορύφωμα του εμπορίου (μεταξύ των δύο πλευρών) καταγράφηκε το '12. Τώρα είμαστε μάλλον περίπου στο ένα τρίτο λιγότερο, όσον αφορά το εμπόριο μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αλλά αυτό δεν οφείλεται τόσο στις κυρώσεις, όσο στη μείωση του όγκου εμπορίου της Ρωσίας με όλους τους εταίρους. Ακόμα κι αν κοιτάξουμε το εμπόριο με την Κίνα, υπήρξε και εκεί μια μείωση του εμπορίου. Και αυτό οφείλεται, πιθανότατα, στην ανάπτυξη της ρωσικής οικονομίας και στην υποτίμηση του ρουβλίου, φυσικά. Οι εισαγωγές στη Ρωσία έγιναν πιο ακριβές. Φυσικά και οι κυρώσεις παίζουν σημαντικό ρόλο όσον αφορά την ατμόσφαιρα, όσον αφορά τη χρηματοδότηση των νέων έργων. Πρέπει να πούμε, βέβαια, ότι κατά το πρώτο έτος των κυρώσεων οι άνθρωποι ανησυχούσαν πολύ για το τι θα συμβεί. Ενώ τώρα, αν μιλάμε για το σύνολο της ευρωπαϊκής επιχειρηματικής κοινότητας, έχουν συνηθίσει τις κυρώσεις. Καταλαβαίνουν πλέον τι μπορούν να κάνουν, ας το πούμε έτσι υπό το "καθεστώς" των κυρώσεων, αλλά η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχίζεται. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, ότι η ευρωπαϊκή δραστηριότητα συνεχίζει να λειτουργεί στη Ρωσία, ή με βάση των επενδύσεων, ή με βάση των εισαγωγών εδώ.

Ναι. Πολύ σωστό αυτό που είπατε τώρα. Μερικές ρωσικές εταιρείες έχουν αρχίσει πρόσφατα να αγοράζουν ευρωπαϊκό εξοπλισμό. Πιθανώς εξαιτίας των κυρώσεων, αλλά αγοράζουν και ξεκινούν την παραγωγή στη Ρωσία. Και συχνά η πρώτη ύλη για την παραγωγή είναι ρωσική. Πώς αξιολογείτε την πρωτοβουλία αυτή; Ο εξοπλισμός είναι ευρωπαϊκός, αλλά υπάρχει ρωσική πρωτοβουλία εδώ. Μπορώ να σας πω, ότι υπάρχει ένας παραγωγός, η οποίος παράγει ήδη εδώ, όχι μακριά από τη Μόσχα, στα σύνορα με τη Λευκορωσία, την περίφημη ελληνική φέτα. Και ξέρω ότι ακόμα και οι Ιταλοί έρχονται και δουλεύουν, και χρησιμοποιώντας τις εγκαταστάσεις εδώ στη Ρωσία, παράγουν τα δικά τους τυριά, ιταλικά, αλλά η παραγωγή είναι ρωσική. Πώς βλέπετε αυτή τη διαδικασία;

Λοιπόν, αυτό γίνεται εξαιτίας του γεγονότος ότι υπάρχουν κυρώσεις για την εισαγωγή προϊόντων τροφίμων από την Ευρώπη. Και φυσικά σε αυτήν την περίπτωση, οι εταιρείες πρέπει να ενεργούν. Γνωρίζω, επίσης, τα σχέδια άλλων εταιρειών να ξεκινήσουν εδώ την παραγωγή τροφίμων. Στο τέλος, θα πρέπει, φυσικά, να δούμε, αν μετά τη λήξη των κυρώσεων, οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα κάποτε θα τελειώσουν, αν τα προϊόντα αυτά θα είναι ανταγωνιστικά. Όμως, είναι σαφές ότι ο πιο σημαντικός προμηθευτής των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων, που σημαίνει μηχανήματα, μηχανές, είναι πιθανώς η Ευρωπαϊκή Ένωση. Και, φυσικά, αγοράζουν τώρα αυτά τα προϊόντα από εκεί.

Πείτε μου σας παρακαλώ, η έκθεση στη Θεσσαλονίκη είναι μία από τις πιο σημαντικές πλατφόρμες για τη δημιουργία οικονομικών δεσμών στο έδαφος της Βαλκανικής Χερσονήσου. Πράγματι, είναι μια παράδοση, που ξεκίνησε μετά τον πόλεμο, νομίζω, πενήντα χρόνια, και παραπάνω, εξήντα μάλλον, υπάρχει αυτή η έκθεση. Και είναι η μεγαλύτερη οικονομική έκθεση σε ολόκληρη την περιοχή της Βαλκανικής Χερσονήσου. Τι αποτέλεσμα αναμένεται από αυτή την έκθεση, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έχει ήδη δηλώσει ότι η Ελλάδα μπορεί κατά το πρώτο εξάμηνο, το δεύτερο εξάμηνο του '16, να βγει από την κρίση και να προχωρήσει σε σταδιακή ανάπτυξη της οικονομίας.

Αντιλαμβανόμαστε, βέβαια, ότι η  (διεθνής) έκθεση στη Θεσσαλονίκη είναι ένα σημαντικό γεγονός. Είναι μέρος της Ευρώπης. Αν κοιτάξουμε τις σχέσεις με τη Ρωσία είναι επίσης κατανοητό, επειδή έχετε στενές κοινωνικές σχέσεις, στενούς πολιτιστικούς δεσμούς με τη Ρωσία και με την ευρύτερη περιοχή. Και φυσικά είναι επίσης σημαντικό το γεγονός ότι η Ρωσία θα δώσει το "παρών" σ' αυτή την έκθεση, και εμείς, ως Σύνδεσμος, θα λάβουμε μέρος στην έκθεση και σε ελληνορωσική επιχειρηματική επιτροπή. Και έτσι αντιλαμβανόμαστε επίσης ότι αυτό είναι μια σημαντική ευκαιρία για τη Ρωσία να εμφανιστεί στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδιαίτερα στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Βλέπουμε βέβαια ότι σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει δύσκολη οικονομική κατάσταση. Πιστεύω ότι όλοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ευρωπαίοι πολίτες αναμένουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, καθώς επίσης και την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών οικονομιών.

Ναι, και εμείς στην Ελλάδα είμαστε πολύ αισιόδοξοι και κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Ελλάδα τον Μάιο, στα τέλη Μαΐου, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν μίλησε για τη δημιουργία μεικτών επιχειρήσεων μεταξύ Ρωσίας και Ελλάδας. Η δημιουργία αυτών των μεικτών επιχειρήσεων — joint venture — όπως τα λένε, μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ Ρωσίας και Ελλάδας. Και θα υπάρχει δυνατότητα να ξεπεράσουμε την κρίση.

Αυτό ίσως θα το αξιολογήσει η ελληνική πλευρά, αλλά εμείς, βέβαια, ως Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων χαιρετίζουμε όλα τα βήματα που θα βοηθήσουν στην περαιτέρω ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρωσίας. Αντιλαμβανόμαστε ότι τα τελευταία δύο ή τρία χρόνια έχει γίνει πιο εντατικός ο διάλογος ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Ρωσία. Και σε γενικές γραμμές, πρέπει να πούμε ότι αυτό είναι καλό. Και φυσικά χαιρετίζουμε το γεγονός ότι μετά την κρίση θα αναπτυχθούν περαιτέρω οι ανταλλαγές μεταξύ της Ρωσίας και της Ελλάδας.

κ. Shauff εγώ θυμάμαι, και μπορείτε να το επιβεβαιώσετε ότι πριν από λίγα χρόνια, όπως είπατε, το '12 ήταν η κορυφή, και το 2010-2011 οι Ρώσοι ηγέτες και οι Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούσαν για τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ήθελα να πιστεύω ότι αυτή η κρίση, η οποία υπάρχει τώρα και οι κυρώσεις και όλα τα άλλα θέματα που σχετίζονται με την Ουκρανίας θα είναι προσωρινά. Πώς εκτιμάτε εσείς στο μέλλον η Ρωσία και η Ευρωπαϊκή Ένωση, μπορούν να επιστρέψουν στο ίδιο επίπεδο, ή ακόμη και υψηλότερο, που υπήρχε πριν από μερικά χρόνια.

Λοιπόν, μπορώ να πω ότι είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, και πιστεύω ότι οι δύο πλευρές μπορούν να ξεπεράσουν τα προβλήματα που υπάρχουν. Αλλά πρέπει να πω, βέβαια, ότι είναι ουσιαστικά, εκτός από την οικονομική κρίση, ζητήματα πολιτικά, τα οποία οι πολιτικοί θα πρέπει να λύσουν μεταξύ τους, να μην επηρεάζουν τις επιχειρήσεις. Παρατηρούμε στενά τι συμβαίνει εκεί, και, φυσικά, θα δώσουμε τις συμβουλές μας και στις δύο πλευρές. Αλλά για να είμαι ειλικρινής, ξέρω ότι όλοι, και οι δύο πλευρές, δεν είναι ευχαριστημένες από την ισχύουσα κατάσταση. Και πιστεύω ότι η καλύτερη προοπτική για όλους μοιάζει με μια ζώνη ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ της Λισαβόνας και του Βλαδιβοστόκ. Και πρέπει να πω, γι 'αυτό και σήμερα, ο Σύνδεσμος Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων υποστηρίζει την άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως το πιο σημαντικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα πρέπει να αναπτύξει ένα ανοικτό διάλογο με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση και την Ευρασιατική Οικονομική Επιτροπή, για να ξεπεραστούν τα προβλήματα που υπάρχουν. Και για να προχωρήσουμε προς την κατεύθυνση της ζώνης ελεύθερων συναλλαγών.

Και από την ρωσική πλευρά και οι Ευρωπαίοι μιλούσαμε για ένα τεράστιο οικονομικό χώρο από τη Λισαβόνα μέχρι το Βλαδιβοστόκ. Και από την 1η Ιανουαρίου του 2015 ήδη λειτουργεί η Ευρασιατική Ένωση. Θυμάμαι ότι η κα Μέρκελ πριν από ένα χρόνο, αν θυμάμαι καλά, δεν είχε καμία αντίρρηση, ακόμα και χαιρέτισε τη δημιουργία της Ευρασιατικής Ένωσης. Είναι τεράστια έκταση, τεράστια ευκαιρία. Τι προοπτικές υπάρχουν για την ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων, επιχειρηματικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρασιατικής Ένωσης;

Λοιπόν, πρώτα, θέλω να πω ότι παρατηρούσαμε στενά αυτή την εξέλιξη, την ανάπτυξη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης. Και εμείς, σαν Ευρωπαϊκή Ένωση γνωρίζουμε την ιστορία της ολοκλήρωσης μεταξύ των διαφόρων χωρών και φυσικά χαιρετίζουμε αυτήν την ενσωμάτωση και στο έδαφος της ΚΑΚ. Και πιστεύουμε ότι είναι ένα πολύ σοβαρό έργο. Και, όπως είπα, εμείς συνιστάμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποκαταστήσει τις επίσημες επαφές με την Ευρασιατική Οικονομική Επιτροπή, η οποία έχει ξεκινήσει εδώ και πάνω από δύο χρόνια.

Εμείς, ως Σύνδεσμος, συνεργαζόμαστε πολύ στενά με την Επιτροπή. Είχαμε διάφορες συναντήσεις με τους υπουργούς της Επιτροπής. Για παράδειγμα, εγώ είχα την τιμή να λάβω μέρος σε ένα ταξίδι με ένα Υπουργό, που ασχολείται με τα τελωνεία στην Ιταλία, τον Ιούλιο, για να δούμε τον εκτελωνισμό και τις τελωνειακές πρακτικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό θα είναι επίσης χρήσιμο για την τελωνειακή μεταρρύθμιση στο εσωτερικό της Ευρασιατικής Οικονομικής Επιτροπής.

Πραγματικά πιστεύω ότι αυτό είναι ένα σοβαρό έργο. Και τα κράτη μέλη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης συνεργάζονται σοβαρά, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν προβλήματα, και υπάρχουν διαφορετικά συμφέροντα. Αλλά εμείς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ξέρουμε πάρα πολύ καλά. Και πιστεύω ότι αν αυτό το έργο θα λειτουργήσει επίσημα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα μπορέσουμε να λύσουμε πραγματικά διάφορα προβλήματα. Και, ειλικρινά, σήμερα, σε αυτόν τον κόσμο, ίσως, μόνο η συνεργασία μεταξύ των μεγάλων εταίρων μπορεί να βοηθήσει. Και μπορεί, βέβαια, να βοηθήσει και όσον αφορά τις ΗΠΑ και για την Κίνα, η οποία είναι, φυσικά, εν μέρει συνεργάτης και εν μέρει ανταγωνιστής.

Έχετε παρατηρήσει πολύ σωστά ότι τον τελευταίο καιρό οι Ιταλοί παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη. Γνωρίζω ότι η μεγαλύτερη τράπεζα στην Ιταλία, είναι ένας από τους χορηγούς, για τέταρτη φορά, νομίζω ότι φέτος θα είναι, στο Ιταλικό — Ευρασιατικό Οικονομικό Φόρουμ στη Βερόνα τον Οκτώβριο. Γνωρίζω, επίσης, ότι υπάρχουν αυτές οι διαδικασίες, για τις  οποίες μιλήσατε τώρα — για την ανάπτυξη του Ευρασιατικού χώρου.

Γνωρίζουμε αυτό το φόρουμ, το οποίο πραγματοποιείτε στη Βερόνα της Ιταλίας, όπως σωστά το είπατε. Θα προσπαθήσουμε πολύ, να το πω έτσι, να βοηθήσουμε την τράπεζα σε σχέση με αυτό το πρόγραμμα. Αυτή η τράπεζα Intesa, είναι επίσης μέλος μας στον Σύνδεσμο μας. Και ελπίζω, μάλιστα, ότι αυτό επίσης θα βοηθήσει. Φυσικά, μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν διαφορετικές στάσεις σχετικά με τη σύγκλιση με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. Γνωρίζουμε ότι η Ιταλία εργάζεται πιο ενεργά σε αυτή τη κατεύθυνση. Σε άλλες χώρες, ίσως λιγότερα ενεργά. Αλλά, για παράδειγμα, στη Γερμανία, πλέον αντιλαμβάνονται πιο σοβαρά την ανάπτυξη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης. Και νομίζω ότι σιγά-σιγά, δεν ξέρω πόσο καιρό θα πάρει, αλλά αυτή η συνεργασία θα γίνει.

Σας ευχαριστώ για όλες αυτές τις ενδιαφέρουσες ιστορίες. Η επιχειρηματική δραστηριότητα θέλει την ελευθερία για να αναπτύσσεται. Θα ήθελα το ''πνεύμα'' του Συνδέσμου των Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων να κερδίσει στη σχέση μεταξύ δύο διαφορετικών, αλλά ταυτόχρονα πολύ κοντινών περιοχών. Επιπλέον, εσείς ως άνθρωπος από τη Γερμανία, γνωρίζετε πολύ καλά ότι η Ρωσία είχε πάντα άριστες σχέσεις με τη Γερμανία, παρά τις οποιεσδήποτε διαφορές και πολέμους που υπήρχαν. Είχαν πάντα πολύ στενή και φιλική σχέση. Και εγώ, ως Έλληνας, μπορώ να σας βεβαιώσω, και το ξέρετε καλά, ότι υπάρχει βαθύς σεβασμός των Ρώσων απέναντι στη Βασίλισσα Αικατερίνη (Β' της Ρωσίας), η οποία ήταν γερμανικής καταγωγής. Σας ευχαριστώ που ήρθατε σήμερα.

Ευχαριστώ πολύ, Δημήτρη. Είναι μεγάλη τιμή και χαρά να μιλήσω μαζί σας.