ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Административное деление и децентрализованная система управления
© ΑΠΕ-ΜΠΕ. Αλεξανδρος Μπελτές
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διοικητική διαίρεση και διοίκηση με αποκεντρωμένο το σύστημα διοίκησης

της Κατερίνας Ρουμελιώτη

Η διοίκηση του κράτους στην Ελλάδα ασκείται με το αποκεντρωτικό σύστημα, από κρατικά και περιφερειακά όργανα. Στηρίζται στους άξονες της κεντρικής διοίκησης (υπουργεία — Αποκεντρωμένη Διοίκηση) και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β΄ βαθμού. Η Αυτοδιοίκηση ασκείται από νομικά πρόσωπα με δημόσια εξουσία, την οποία τους παραχωρεί το κράτος επιτυγχάνοντας τον αποφορτισμό του από τις τοπικές υποθέσεις, αλλά και την συμμετοχή του πολίτη στα κοινά. Η Διοικητική διαμόρφωση της χώρας όπως ισχύει με την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτη» από την 1/1/2011 διαιρείται σε: 7 αποκεντρωμένες διοικήσεις, 13 Περιφέρειες και 325 δήμους. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι είναι αυτοδιοικούμενα Νομικά πρόσωπα με τις αρχές τους να εκλέγονται κάθε πενταετία από τους εγγεγραμμένους δημότες. Εξαίρεση αποτελεί το Άγιο Όρος, το οποίο αυτοδιοικείται όπως και τα ΑΕΙ.

© ΑΠΕ-ΜΠΕ. Αλεξανδροσ Βλαχοσ

Σημειώνεται ότι η "αποκεντρωμένη διοίκηση" είναι θεσμός διοικητικής αποκέντρωσης του κράτους. Περιλαμβάνει από 1 έως 12 νομούς και ο επικεφαλής διορίζεται από την κυβέρνηση με αποφασιστικές αρμοδιότητες, ενώ το συμβούλιό της, (οικείοι περιφερειάρχες και εκπρόσωποι δήμων), έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα.

Η Περιφέρεια βασικός πυλώνας διοίκησης και ανάπτυξης.

Με την ανασυγκρότηση του δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης σε λιγότερες και ισχυρότερες μονάδες και τη σύσταση της Περιφέρειας, επετεύχθηκε η δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος διακυβέρνησης, με εσωτερική αποκέντρωση και δημοσιονομική χειραφέτηση. Κάθε περιφέρεια αντιστοιχεί σε μία ευρεία γεωγραφική περιοχή της χώρας. Διοικείται από περιφερειάρχη και περιφερειακό συμβούλιο και διαιρείται σε "Περιφερειακές Ενότητες" που συνήθως συμπίπτουν με τους Νομούς.

Οι Περιφέρειες έχουν αναλάβει σημαντικές υπηρεσίες και αρμοδιότητες, του κράτους και αποτελούν τον βασικό πυλώνα του αναπτυξιακού προγραμματισμού, με κομβικό μάλιστα ρόλο στα έργα και τις υποδομές.

© Sputnik/Vladimir Rodionov

Σύμφωνα με το νόμο οι Περιφέρειες ορίζονται ως: Αυτοδιοικούμενα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, τα οποία "σχεδιάζουν, προγραμματίζουν και υλοποιούν πολιτικές σε περιφερειακό επίπεδο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής της χώρας, λαμβάνοντας υπόψη και τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές". Επίσης, αποσαφηνίζεται και η σχέση ανάμεσα σε Δήμο και Περιφέρεια όπου, "δεν υφίστανται σχέσεις ελέγχου και ιεραρχίας, αλλά συνεργασίας και συναλληλίας, οι οποίες αναπτύσσονται βάσει του νόμου, κοινών συμφωνιών, καθώς και με το συντονισμό κοινών δράσεων".

Δήμοι

Τέλος με τον «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ», θεμελιώθηκε, εκ νέου, η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση με λιγότερους και ισχυρότερους Δήμους σε όλη τη χώρα, οι οποίοι χωροθετήθηκαν βάση αντικειμενικών κριτηρίων (γεωγραφικά, δημογραφικά, αναπτυξιακά κ.α.). Ο δήμος είναι ο πρωτοβάθμιος Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.). Διοικείται από δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο και χωρίζεται σε "Κοινότητες" με συμβούλια, σε συμβουλευτικό ρόλο.

Με ζητούμενο την εγγύτητα των παρεχόμενων, προς τον πολίτη, υπηρεσιών δόθηκαν πρόσθετες αρμοδιότητες, ιδιαίτερα στους τομείς πολεοδομικών εφαρμογών, αγροτικό, αναπτυξιακό, στη λειτουργική υποστήριξη των σχολικών δομών, στο περιβάλλον, στην Γεωργία, Κτηνοτροφία, Αλιεία, Δημόσια Υγεία.