ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η δημιουργία του Σοβιετικού Γραφείου Πληροφοριών
© Sputnik/ Sergei Loskutov
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η δημιουργία του Σοβιετικού Γραφείου Πληροφοριών

Το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών δημιουργήθηκε μόλις δύο ημέρες μετά την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Κύριο καθήκον του ήταν να ενημερώνει τον κόσμο για την κατάσταση που επικρατούσε στα πολεμικά μέτωπα και να τον εμψυχώνει, ''καλλιεργώντας'' του την ελπίδα και, την πεποίθηση ότι η «φαιά πανούκλα» θα ηττηθεί αναπόφευκτα και θα ατιμωθεί.

Το 'θρυλικό' Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών, που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον τομέα της ενημέρωσης κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά και στη μεγαλειώδη νίκη επί του φασισμού το 1945, φέτος το καλοκαίρι θα συμπλήρωνε 75 χρόνια από την ίδρυση του.

Το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών, ιδρύθηκε δύο ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, καθώς αυτό απαιτούσαν οι τότε δραματικές στιγμές που βίωνε το κράτος. Εκατομμύρια σοβιετικοί πολίτες, αλλά και πολίτες άλλων κρατών που πολεμούσαν κατά του φασισμού, έπρεπε να ενημερώνονται για την κατάσταση που επικρατούσε στα πολεμικά μέτωπα, να ενημερώνονται για τους στόχους της Μόσχας. Γι αυτό τον σκοπό, έδωσαν τις δυνάμεις τους οι καλύτεροι συγγραφείς και δημοσιογράφοι της χώρας, στελέχη με υψηλό επαγγελματικό επίπεδο και «τεχνοκράτες».

«Σοβινφορμμπιρό»: Άνθρωποι και έργα

Διευθυντής του Σοβιετικού Γραφείου Πληροφοριών ήταν ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΣΕ, και πρώτος γραμματέας της κομματικής επιτροπής της Μόσχας, Αλεξάντρ Σερμπακόφ. Ο πόλεμος δεν διεξάγονταν τότε μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στο πεδίο της ενημέρωσης, που επηρέαζε τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων. Έπρεπε λοιπόν το Γραφείο να συντονίσει όχι μόνο τη δουλειά των ανταποκριτών —κυρίως των πολεμικών ανταποκριτών- αλλά και να διασφαλίσει μορφές συνεργασίας με διπλωμάτες και διανοούμενους σε διαφορετικές χώρες.

Το μέγεθός των δραστηριοτήτων του πρακτορείου, φαίνονταν ξεκάθαρα, από την δομή του, η οποία περιελάμβανε το στρατιωτικό Τμήμα, τα τμήματα μεταφράσεων, προπαγάνδας και αντι- προπαγάνδας, το τμήμα διεθνών σχέσεων, το τμήμα λογοτεχνίας. Καθημερινά, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι άνοιγαν τα ραδιόφωνά τους για να ακούσουν την βροντερή φωνή του εκφωνητή Γιούρι Λεβιτάν που άρχιζε την εκπομπή του λέγοντας «Από το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών»….

Εκτός από τις στρατιωτικές αναφορές και των περιορισμών που υπήρχαν στην μετάδοση τους, το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών, ανέπτυσσε και μια άλλη σημαντική δράση, που συνίστατο στην προετοιμασία υλικών για το ξένο Τύπο, καθώς τα ξένα μέσα ενημέρωσης, δεν θα μπορούσαν να στείλουν δημοσιογράφους στα μέτωπα της ΕΣΣΔ. Οι ξένοι δημοσιογράφοι σπάνια έφευγαν από την Μόσχα, ενώ πολλοί την είχαν εγκαταλείψει μαζί με τους ξένους διπλωμάτες. Πρόσβαση στις στρατιωτικές πληροφορίες δεν είχαν και το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών τους ενημέρωνε διοργανώνοντας συνεντεύξεις Τύπου, ή προετοιμάζοντας υλικό για τον ξένο Τύπο. Στη διαδικασία αυτή συμμετείχαν γνωστοί συγγραφείς, όπως ο Ιλιά ¨Ερενμπουργκ και Αλεξέι Ταλστόι. Επιλέγονταν έμπειροι άνθρωποι με «υπόβαθρο», οι οποίοι είχαν αντίληψη για το πώς λειτουργούσε ο ξένος Τύπος, γνώριζαν τις ιδιαιτερότητες του, τα θέματα που πρόβαλλε και το πώς προσέγγιζε τους αναγνώστες.

© Sputnik/ Michael Trahman

Υπήρχε μια ακόμη «ξένη κατεύθυνση» στην οποία το Γραφείο προσέδιδε μεγάλη σημασία. Τα στελέχη του σε συνεργασία με την Κεντρική Πολιτική Διοίκησης του Κόκκινου Στρατού, ετοίμαζαν προκηρύξεις με εκκλήσεις προς τους γερμανούς στρατιώτες. Το περιεχόμενό τους ήταν σαφές και δεν χρειάζεται να το σχολιάσει κανείς. Στην αρμοδιότητα του Σοβιετικού Γραφείου Πληροφοριών ανήκαν επίσης και πολλές αντιφασιστικές επιτροπές. Τα ενημερωτικά δελτία που έστελνε το Γραφείο Πληροφοριών σε εκατοντάδες εφημερίδες, περιοδικά και ραδιοφωνικούς σταθμούς σε δεκάδες χώρες, τα διάβαζαν μεν οι απλοί πολίτες, αλλά προηγουμένως τα είχε διαβάσει ο Ανώτατος Διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.

Τις ειδήσεις που μετέδιδε το Σοβιετικό Γραφείο Πληροφοριών, οι απλοί άνθρωποι προσπαθούσαν να τις καταγράψουν με μολύβι πάνω σ' ένα χαρτί ώστε να τις αναμεταδώσουν- μ' αυτόν τον τρόπο —στη συνέχεια σε φίλους τους που δεν είχαν ραδιόφωνο, στα εργοστάσια διάβαζαν τις ειδήσεις δημοσίως ενώπιον του προσωπικού, ενώ άλλοι τις άκουγαν σε διάφορα σημεία στους δρόμους και σε οργανώσεις όπου υπήρχαν ραδιόφωνα. Όσοι παρέμειναν στα μετόπισθεν και δεν μπορούσαν να πολεμήσουν, ήθελαν με την ίδια παρόρμηση να νικήσουν, συνέπασχαν για τις τραγωδίες και αποτυχίες, συναισθάνονταν τις επιτυχίες και τα κατορθώματα του Κόκκινου Στρατού, οι οποίες τελικά οδήγησαν, και άλλωστε δεν μπορούσαν να μην οδηγήσουν στην μόνη δυνατή ιστορική έκβαση, που ήταν η νίκη.

Πηγή: www.ria.ru