ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η Τουρκία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στο Συριακό
© Sputnik/ Natalia Seliverstova
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Τουρκία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στο Συριακό

Του Άγγελου Αλ. Αθανασόπουλου, δημοσιογράφου

Η κρίση στη Συρία έχει φέρει την Τουρκία σε αντιπαράθεση και με τις δύο «Μεγάλες Δυνάμεις» που έχουν αναμιχθεί στο συριακό θέατρο επιχειρήσεων, δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία. Η Ουάσιγκτον και η Μόσχα έχουν τα δικά τους συμφέροντα να εξυπηρετήσουν στη Συρία, αλλά η Άγκυρα βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένη. Και αν οι σχέσεις Άγκυρας — Μόσχας έχουν τη δική τους ταραγμένη ιστορία, οι σχέσεις Τουρκίας — Ηνωμένων Πολιτειών παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη στιγμή που οι δύο χώρες είναι (έστω και «δύσκολοι») σύμμαχοι επί σειρά ετών.

Η νέα προσπάθεια για την εξεύρεση λύσης στο Συριακό, στο πλαίσιο της διαδικασίας της Βιέννης, δεν θα είναι στρωμένη με ροδοπέταλα, όπως αποδεικνύεται από τη δυσκολία να καθίσουν οι εμπλεκόμενες πλευρές γύρω από το ίδιο τραπέζι. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις δεν αναμένεται να συγκλίνουν σύντομα. Η Άγκυρα δεν έχει καταφέρει να φέρει την Ουάσιγκτον εγγύτερα στις θέσεις της και αυτό φάνηκε πολύ γλαφυρά κατά την πρόσφατη επίσκεψη του αμερικανού αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν στην Τουρκία.

Το πρόβλημα εστιάζεται στο γεγονός ότι η τουρκική πολιτική στη Συρία κινείται γύρω από την ανάγκη αλλαγής καθεστώτος (ενίοτε με εμμονικό τρόπο), όταν η αντίστοιχη αμερικανική δεν θα μπορούσε παρά να προσαρμόζεται στις εξελίξεις. Και αυτή τη στιγμή, το γεγονός που απασχολεί κατά κύριο λόγο τους Αμερικανούς δεν είναι άλλο από την εξολόθρευση του Ισλαμικού Κράτους.

Η αντιτρομοκρατική επιχείρηση εναντίον των τζιχανιστών έχει αντικαταστήσει τα σχέδια για ταχεία μετάβαση στη μετά — Άσαντ εποχή, που συνιστά βασικό στόχο της Τουρκίας. Ο στόχος αυτός έχει οδηγήσει σε εγκατάλειψη της στήριξης της μετριοπαθούς αντιπολίτευσης, η οποία ήδη προχωρούσε πολύ αργά και ήταν μάλλον αποτυχημένη. Η κατάσταση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις έχει επιβαρυνθεί επίσης από τη στρατιωτική στήριξη που λαμβάνουν, στο πλαίσιο της νέας αμερικανικής στρατηγικής, οι Κούρδοι του PYD (που αποτελεί «κομμάτι» του ΡΚΚ που δρα εντός τουρικού εδάφους). Η κατάσταση για την Άγκυρα έχει περιπλακεί ακόμη περισσότερο διότι το PYD, που ποτέ δεν θέλησε να συνεργαστεί στενά με την αποκαλούμενη «μετριοπαθή αντιπολίτευση» (την οποία η Τουρκία επεδίωκε από την αρχή του εμφυλίου πολέμου να ελέγξει), έχει αρχίσει να έχει στενές σχέσεις και με τη Ρωσία.

Έπειτα από την είσοδο της Ρωσίας στο συριακό θέατρο επιχειρήσεων, η Άγκυρα γνωρίζει ότι δεν μπορεί να τα… σπάσει με την Ουάσιγκτον, όπως και η τελευταία έχει επίγνωση ότι υπάρχουν ζητήματα στα οποία η συνδρομή της Τουρκίας είναι απαραίτητη. Η χρήση της αεροπορικής βάσης του Ιντσιρλίκ είναι ένα από αυτά τα ζητήματα.

Με βάση όλα τα παραπάνω, η Άγκυρα εκτιμά ότι η Ουάσιγκτον έχει αποδεχθεί έναν αυξημένο ρόλο της Μόσχας στο Συριακό. Αυτό την ανησυχεί πολύ και η ένταση στον εναέριο χώρο στη μεθόριο Τουρκίας — Συρίας με αφορμή τη ρωσική αεροπορική δραστηριότητα το αποδεικνύει. Θα πρέπει λοιπόν να θεωρείται πιθανό ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα περάσουν μία «πικρή φάση», ιδιαίτερα αν η Άγκυρα εξακολουθήσει να πιστεύει ότι η Ουάσιγκτον, θέλοντας να νικήσει το Ισλαμικό Κράτος, ίσως κάνει «τα στραβά μάτια» σε πιο εκτεταμένες ρωσικές χερσαίες επιχειρήσεις. Αυτές θα μετέβαλαν την ισορροπία επί του εδάφους υπέρ του καθεστώτος Άσαντ — σενάριο απευκταίο για την Τουρκία.

* Τα κείμενα δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι της ιστοσελίδας.