ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Μπορεί η Ευρώπη να διαχειριστεί ευρωπαϊκά το προσφυγικό;
© ΑΠΕ-ΜΠΕ. ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μπορεί η Ευρώπη να διαχειριστεί ευρωπαϊκά το προσφυγικό;

της Αναστασίας Γιάμαλη, δημοσιογράφου

Kλειστά σύνορα. Πρόσφυγες στοιβαγμένοι στα νησιά, στα λιμάνια, στα σύνορα της Ελλάδας. Παρά την δημιουργία των κέντρων μετεγκατάστασης οι ανάγκες — με τα σύνορα κλειστά — μεγαλώνουν οι πρόσφυγες πεινούν, διψούν, κρυώνουν και δεν έχουν πουθενά να πάνε. Η Ελλάδα μετά από έξι χρόνια σκληρής λιτότητας, οικονομικής απίσχνασης και κοινωνικής δοκιμασίας προσπαθεί να διαχειριστεί άλλο ένα τεράστιο ζήτημα με όρους ανθρωπισμού και το οποίο δεν προκάλεσε. 

Προσφυγικό και αξιολόγηση στο επίκεντρο σύσκεψης υπό τον πρωθυπουργό

Οι εξελίξεις στο προσφυγικό αποδεικνύουν άλλη μία φορά την αδυναμία της ΕΕ, την ψευδαίσθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, την ρηχότητα των ευρωπαϊκών ιδεών ή τουλάχιστον της διείσδυσης τους στο σώμα της Ευρώπης.

Η ΕΕ αποδεικνύεται ανίκανη να αντιμετωπίσει το προσφυγικό — που ούτε την αιφνιδίασε, ούτε "έσκασε" απρόβλεπτα. Η ανικανότητα της είναι και πολιτική και επιχειρησιακή.

Πολιτικά, οι αποφάσεις των Συνόδων Κορυφής ακυρώνονται στην πράξη από "απρόθυμες" να τις εφαρμόσουν χώρες ενώ βασικοί πυλώνες που συγκροτούν την ευρωπαϊκότητα με όρους ΕΕ όπως είναι η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων που καθιέρωσε η Σένγκεν το 1985, μοιάζουν οφθαλμαπάτη. Το ζήτημα δεν είναι περιφερειακό, όπως η κρίση που ταλάνιζε και ταλανίζει τα "pigs". Αντίθετα, αφορά την Κεντρική, ακόμη και τη Δυτική Ευρώπη, "τον πυρήνα" της Ένωσης. Όταν καταργείται η Σένγκεν μέταξύ Γαλλίας και Βελγίου είναι δύσκολο να μιλά κανείς για Σένγκεν.

Επιχειρησιακά, η ΕΕ καταφεύγει για μία ακόμη φορά στο ΝΑΤΟ καθώς η Frontex ένιψε τας χείρας της… Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα των 16.000 χλμ ακτογραμμής κατηγορείται από χώρες περίκλειστες (χώρες που δεν έχουν θάλασσα) για απροθυμία να φυλάξει τα θαλάσσια σύνορα της, τα ίδια για τα οποία ο Ερντογάν απειλούσε ανοιχτά με 15.000 νεκρούς Αϊλάν.

Αλ. Τσίπρας:Οι αποφάσεις για τις προσφυγικές ροές να λαμβάνονται συλλογικά και χωρίς αποκλεισμούς

Οι ίδιες χώρες, το 2003 όταν Γερμανία και Γαλλία αρνήθηκαν να συμμετάσχουν όπως έπραξαν οι Βρετανία, Ισπανία, Ιταλία στην "συμμαχία των προθύμων" του Μπους για τον δεύτερο πόλεμο κατά του Ιράκ, είχαν πει το «μεγάλο ναι» στην εισβολή που οδήγησε στην μετέπειτα αποσταθεροποίηση της Μ. Ανατολής της οποίας τα "απόνερα", ξεβράζονται τώρα κατά χιλιάδες στα νησιά του Αιγαίου. Οι χώρες του Βίσεγκραντ, η "νέα Ευρώπη" στην οποία είχε αναφερθεί τότε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ, είναι σήμερα απρόθυμες να αντιληφθούν και να αποδεχθούν τις συνέπειες της τότε προθυμίας τους.

Η εύθραυστη προς το παρόν εκεχειρία στη Συρία αφήνει να αχνοφανεί το ενδεχόμενο ειρήνευσης άρα και διακοπής της ροής προσφύγων από αυτή τη περιοχή. Σε κάθε περίπτωση και επειδή η Συρία δεν είναι η μόνη περιοχή έντασης, ούτε ο πόλεμος είναι η μόνη αιτία προσφυγιάς και μετανάστευσης, η Ευρώπη είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι θα βρίσκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα αντιμέτωπη με τέτοιου είδους προκλήσεις. Την επόμενη φορά μπορεί να μην είναι η Ελλάδα η χώρα εισόδου αλλά το πρόβλημα θα έχει την ίδια ακριβώς υφή. Είναι τραγική ειρωνεία ότι έχουμε μία Ευρώπη στην οποία αναπτύσσονται φυγόκεντρες δυνάμεις, χώρες, λαοί και κοινωνίες επανεξετάζουν τους δεσμούς τους με την Ένωση και την ίδια στιγμή εκατομμύρια άνθρωποι στρέφουν τις ελπίδες τους στην Γηραιά Ήπειρο για να το αύριο. Για να έχει όμως αύριο η Ευρώπη, χρειάζεται λύση, χθες.

*Τα κείμενα δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι της ιστοσελίδας.