ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο ομιχλώδης δρόμος του Brexit
© ΑΠΕ-ΜΠΕ/EPA/LAURENT DUBRULE
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο ομιχλώδης δρόμος του Brexit

του Άγγελου Αλ. Αθανασόπουλου, δημοσιογράφου

Η συμφωνία που προσφέρθηκε στη Βρετανία ώστε να μπορέσει ο Ντέιβιντ Κάμερον να πείσει τους συμπατριώτες του να ψηφίσουν υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι, σύμφωνα με τους γνώστες των εσωτερικών κοινοτικών διεργασιών, πολύ καλή για το Λονδίνο. Ωστόσο, δεν μοιάζει ικανή, τουλάχιστον προς το παρόν, να διασφαλίσει την επικράτηση του «Ναι» στο πολυαναμενόμενο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου.
Επισήμως, το μήνυμα που εκπέμπεται από τις Βρυξέλλες είναι ότι οι Βρετανοί θα ψηφίσουν υπέρ της Ευρώπης. Ωστόσο, παρασκηνιακά, κορυφαίοι κοινοτικοί αξιωματούχοι δεν έχουν στο μυαλό τους μόνο το Σχέδιο Α αλλά προετοιμάζονται και για το Σχέδιο Β. Aυτό δεν είναι άλλο από το κακό σενάριο του Brexit.

Είναι ξεκάθαρο ότι με την προσφυγική κρίση να δοκιμάζει τι αντοχές της ΕΕ όσο καμία άλλη στο παρελθόν, αλλά και το μέλλον της ευρωζώνης να μην είναι ρόδινο, το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσαν οι Βρυξέλλες είναι να πρέπει να λύσουν τον νομικό και πολιτικό γρίφο μίας αποχώρησης της Βρετανίας. Θα πρόκειται για μία διαδικασία χρονοβόρα, καθώς παρά τα όσα διακινούν ορισμένοι υποστηρικτές του «Όχι» δεν φαίνεται να υπάρχει η διάθεση να ξεκινήσει μία διαδικασία επαναδιαπραγμάτευσης με το Λονδίνο επί των όρων συμμετοχής του στην ΕΕ.

Αυτό σημαίνει ότι η αποχώρηση αναδεικνύεται ως η βασική λύση. Και σε αυτή την περίπτωση θα ενεργοποιηθεί η περίφημη «ρήτρα διαζυγίου» (divorce clause) της ΕΕ, σύμφωνα με το Άρθρο 50 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ. Αυτό προϋποθέτει μία διετή διαδικασία ώστε να ολοκληρωθεί η αποχώρηση, αν και, όπως επισημαίνουν οι γνωρίζοντες, ουδείς μπορεί να είναι βέβαιος για το πώς αυτή θα εξελιχθεί από τη στιγμή που δεν έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν.

Το πρόβλημα είναι ότι το Άρθρο 50 δεν είναι πολύ σαφές. Επίσης, δεν διασφαλίζει ότι η έκβαση θα είναι θετική για τη Βρετανία. Θα πρέπει να βρεθούν διευθετήσεις που να καλύπτουν τη «νέα σχέση) ΕΕ — Βρετανίας σε πολύπλοκα ζητήματα όπως το ελεύθερο εμπόριο, διότι η δεύτερη θα απωλέσει σημαντικά οφέλη που σήμερα απολαμβάνει. Αυτό όμως που δεν μπορεί να προβλεφθεί είναι η στάση ορισμένων κρατών — μελών έναντι του Λονδίνου, καθώς η πιεστική στάση των Βρετανών έχει εδώ και καιρό προκαλέσει ενόχληση.

Ένα πιθανό μοντέλο που ίσως ακολουθηθεί είναι αυτό της Νορβηγίας. Ωστόσο, ακόμη και αυτή η λύση μπορεί να ενοχλήσει τους οπαδούς του Brexit διότι θα περιλαμβάνει ζητήματα που, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, δεν επιθυμούν, όπως πχ η συνεισφορά στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Η αποχώρηση της Βρετανίας θα δημιουργούσε ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο για την ΕΕ. Αυτός ο λόγος είναι επαρκής για να θέλουν οι Ευρωπαίοι να αποφύγουν αυτό το ενδεχόμενο, παρά τη δυσφορία για τις συνεχείς απαιτήσεις του Λονδίνου. Παράλληλα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επιρροή της Βρετανίας θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα η διεθνής της θέση. Οι μήνες μέχρι τον Ιούνιο θα είναι λοιπόν γεμάτοι αγωνία.

*Τα κείμενα δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι της ιστοσελίδας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ