ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Διαπιστώσεις και Ερωτήματα γύρω από το Συριακό
© Sputnik/ Mikhail Voskresenskiy
ΘΕΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Διαπιστώσεις και Ερωτήματα γύρω από το Συριακό

Δρ. Κωνσταντίνος Φίλης, Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων

Sputnik: Εκατό Τούρκοι στρατιώτες εισέβαλαν στη Συρία
Η κατάσταση στη Συρία βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Η κατάπαυση των εχθροπραξιών κινείται σε τεντωμένο σχοινί, από τη στιγμή που καθεστωτικοί και αντιπολίτευση ετοιμάζονται για νέες μάχες γύρω από το Χαλέπι (μέρος του οποίου πρόσφατα ανακατέλαβαν οι κυβερνητικές δυνάμεις), ενώ στις 11 Απριλίου το Daesh πήρε εκ νέου υπό τον έλεγχο του μία στρατηγικής σημασίας για αυτό πόλη (al-Rai) στη συροτουρκική μεθόριο, λόγω του ότι του επιτρέπει να «εισάγει» μαχητές από την Τουρκία. Επίσης, δυνάμεις, όπως η Ρωσία και ο συνασπισμός υπό τις ΗΠΑ συνεχίζουν να επιχειρούν αεροπορικά εναντίον οργανώσεων όπως η Jabhat al-Nusra (προέκταση της Αλ Κάιντα), η οποία εξαιρείται από τη συμφωνία Εκεχειρίας.

Παρότι είναι προφανές ότι το αεροπορικό σφυροκόπημα, ειδικότερα εκ μέρους της Μόσχας, έχει αποδώσει καρπούς (κατά ένα τρόπο η εμπλοκή της Ρωσίας υποχρέωσε και άλλες δυνάμεις να γίνουν αποτελεσματικότερες έναντι των Τζιχαντιστών), το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί ένα ενιαίο μέτωπο εναντίον του Daesh, καθιστά αμφίβολη την γρήγορη επιχειρησιακή του εξουδετέρωση. Φαίνεται ξεκάθαρα πως αφενός δεν είναι όλες οι δυνάμεις εξίσου αξιόμαχες, ιδίως κάποιες προερχόμενες από την αντιπολίτευση, αφετέρου, λόγω της ευρύτερης σύγχυσης, δεν είναι εύκολος ο διαχωρισμός μεταξύ κάποιων σουνιτικών πολιτοφυλακών, ενώ και οι επιδιώξεις αρκετών είναι «γκρίζες». Ασφαλώς, οι δυνάμεις που στηρίζουν τη σουντιτική αντιπολίτευση πρέπει σύντομα να προβούν στη διάκριση μεταξύ των συμμάχων τους, γεγονός που θα διευκολύνει τόσο τις διπλωματικές διεργασίες όσο και τις πολεμικές επιχειρήσεις- η εν λόγω διαδικασία, πάντως, εμπεριέχει σειρά από συνθετότητες.

Οι ΗΠΑ υπολογίζουν στην επιρροή που μπορεί να ασκήσει η Ρωσία στην συριακή κυβέρνηση
Υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων, ΗΠΑ-Ρωσία αναζητούν ένα modus operandi, συνεπικουρούμενοι από την ΕΕ, η οποία αντιμετωπίζοντας το προσφυγικό σαν «αγκάθι», επιθυμεί σφόδρα (χωρίς, όμως, να επηρεάζει τις εξελίξεις) την αποκατάσταση της τάξης στη Συρία το ταχύτερο δυνατό. Από την άλλη, ωστόσο, οι εκτός Συρίας και περιοχής δυνάμεις δεν μπορούν να επιβάλουν ή να προωθήσουν ειρηνευτικές διαδικασίες, χωρίς τη συγκατάθεση και συνδρομή των εγχώριων και περιφερειακών δρώντων. Είναι, όμως, εφικτό να ικανοποιηθούν τα συμφέροντά τους σε τέτοιο βαθμό ώστε να διευκολύνουν τις διεργασίες ή απαιτούνται γενναίοι συμβιβασμοί εκ μέρους όλων των εμπλεκομένων προκειμένου να αποφευχθεί η πολυδιάσπαση; Άραγε, επιθυμούν όλοι την ομαλή —τηρουμένων των αναλογιών- πολιτική μετάβαση σε ένα άλλο τύπο κράτους; Υπάρχει σύγκλιση για τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει η Συρία, κατόπιν μίας σχετικής σταθεροποίησης; Μπορεί η όποια διπλωματική λύση (καθόλου βέβαια η έκβαση των διαπραγματεύσεων με αρκετά αγκάθια να παραμένουν και τη μη συμπερίληψη των Κούρδων να συνιστά παραγνώριση των πραγματικοτήτων επί του εδάφους) να καταστεί βιώσιμη και να εφαρμοστεί στο μεγαλύτερο μέρος της;

Είναι έτοιμη η Διεθνής Κοινότητα και τα εμπλεκόμενα μέρη να διαχειριστούν έναν πόλεμο χαμηλότερης έντασης, που ενδεχομένως θα εξακολουθήσει να διεξάγεται για χρόνια; Εφόσον σταδιακά προκύψουν ζώνες ασφάλειας για Αλαουίτες, Κούρδους και Σουνίτες, πόσο εξασφαλισμένες θα είναι έναντι επιθέσεων και κρίσεων ώστε να αποφασίσει ένα σημαντικό κομμάτι των προσφύγων (ιδίως αυτοί που βρίσκονται στις γειτονικές χώρες) να επιστρέψουν;

Αν και κατά πόσο μπορεί να δοθούν πειστικές απαντήσεις στα άνω ερωτήματα θα κρίνει καθοριστικά την πορεία των πραγμάτων στη Συρία αλλά και την ευρύτερη περιοχή.

*Τα κείμενα δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι της ιστοσελίδας.