ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: Η ιστορία της γιορτής
© Sputnik/Alexandr Kryazhev
ΘΕΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: Η ιστορία της γιορτής

Η παγκόσμια ημέρα της γυναίκας είναι μια γιορτή, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου. Πέρα από ημέρα της Γυναίκας, είναι ακόμη γνωστή και ως Ημέρα της γυναικείας αλληλεγγύης ή ημέρα της άνοιξης και της ομορφιάς.

Στο ρωσικό ημερολόγιο η ημερομηνία της γιορτής είναι σημειωμένη με κόκκινο χρώμα, ενώ ο εορτασμός της αποτελεί μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στο χρόνο. Πολλοί λίγοι γνωρίζουν ότι αυτή η γιορτή έχει εδώ και καιρό απολέσει το ιστορικό της νόημα. Η γιορτή της 8ης Μαρτίου δε θεωρείτο μια μέρα αναγνώρισης των ωραίων κυριών, αλλά μια γιορτή των γυναικών που αγωνίζονταν να αποκτήσουν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες, μια ημέρα χειραφέτησης.

Η ιστορία της συγκεκριμένης ημέρας μετρά, ήδη, πάνω από εκατό χρόνια και σχετίζεται με τις αρχές του 20ου αιώνα. Θεωρείται πως εμπνευστής της ιδέας της παγκόσμιας ημέρας της Γυναίκας υπήρξε μια εκ των ιδρυτών του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας, η ακτιβίστρια στη μάχη για τα δικαιώματα των γυναικών, Κλάρα Τσέτκιν.

Το 1910, κατά τη διάρκεια ομιλίας της στο δεύτερο Διεθνές σοσιαλιστικό συνέδριο των γυναικών, το οποίο διεξαγόταν στη Κοπεγχάγη, η Τσέτκιν πρότεινε τη θέσπιση της παγκόσμιας ημέρας της γυναίκας. Προτάθηκε την ημέρα εκείνη οι γυναίκες να οργανώνουν συναντήσεις και πορείες, στρέφοντας με αυτόν τον τρόπο την προσοχή του κοινωνικού συνόλου στα προβλήματά τους.

Τι δώρο να κάνετε σε μια γυναίκα για τις 8 Μαρτίου

Η επιλογή της ημερομηνίας συνδεόταν με τη μαζική πορεία γυναικών, η οποία είχε γίνει δυο χρόνια νωρίτερα στη Νέα Υόρκη. Τότε, περισσότερες από 15.000 γυναίκες έκαναν πορεία σε ολόκληρη την πόλη, απαιτώντας τη μείωση της εργάσιμης ημέρας και ίσους —με τους άνδρες- όρους αμοιβής της δουλειάς τους. Πέραν αυτών, αναδείχθηκε και το αίτημα θεσμοθέτησης του δικαιώματος ψήφου για τις γυναίκες.

Ωστόσο, η ημερομηνία δεν καθιερώθηκε αμέσως. Το 1911, η πρώτη παγκόσμια ημέρα της γυναίκας γιορτάστηκε στη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ελβετία στις 19 Μαρτίου. Το 1912, οι ίδιες χώρες τη γιόρτασαν στις 12 Μαΐου, ενώ ένα χρόνο αργότερα τη γιόρτασαν και πάλι το Μάρτιο, αλλά σε διαφορετικές —για την κάθε χώρα —ημερομηνίες. Το 1914, η ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε στις 8 Μαρτίου ταυτόχρονα σε έξι χώρες: στην Αυστρία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Ρωσία και την Ελβετία. Βέβαια, αυτό συνέβη μόνο και μόνο επειδή η ημερομηνία αυτή τύχαινε να πέφτει Κυριακή.

Ορόσημο στην ιστορία της γιορτής στάθηκε ο Φεβρουάριος του 2017, καθώς στις 23 Φεβρουαρίου (8 Μαρτίου, σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο) του 1917, κατά τη διάρκεια αναταραχών, οι οποίες ακολούθως εξελίχθηκαν στην επανάσταση του Φεβρουαρίου (Ρωσική Επανάσταση), οι εργάτριες-υφάντρες του Πετρογκράντ κήρυξαν μία από τις πρώτες απεργίες. Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος, το 1921, κατόπιν απόφασης του δεύτερου Κομμουνιστικού συνεδρίου των γυναικών, θεσπίστηκε ο εορτασμός της παγκόσμιας ημέρας της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου.

Φυσικά, το επαναστατικό πλαίσιο άφησε το στίγμα του σε σχέση με τη γιορτή. Η παγκόσμια ημέρα της Γυναίκας υπήρξε δημοφιλής στον κόσμο κατά το 1910-1920, αλλά, σταδιακά, ενόσω ωρίμαζε η πολιτική ιδεολογία, άρχισε να χάνει αυτήν της τη δημοφιλία. Από τη στιγμή της επίσημης αναγνώρισής της στη Ρωσία, μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917, η γιορτή άρχισε να γιορτάζεται κατά κύριο λόγο στις σοσιαλιστικές χώρες.

Το 1975, ο ΟΗΕ, στο πλαίσιο του παγκόσμιου έτους της Γυναίκας, άρχισε να θεωρεί την 8η Μαρτίου ως παγκόσμια ημέρα της Γυναίκας, ενώ, το 1977, η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε ψήφισμα, μέσω του οποίου εδραιώθηκε για λογαριασμό της γιορτής το στάτους της ως διεθνούς ημέρας αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών και την παγκόσμια ειρήνη.

Οδηγίες χρήσης για δώρα την 8η Μαρτίου, παγκόσμια ημέρα της  Γυναίκας

Σταδιακά, και στην (πρώην) ΕΣΣΔ η γιορτή άρχισε πραγματικά να χάνει την πολιτική της απόχρωση και να αποκτά μια σύγχρονη μορφή: Από σοσιαλιστική-πολιτική μετατράπηκε σε οικογενειακή, σπιτική. Η γιορτή αυτή έγινε μέρα θαυμασμού για τις γυναίκες, τις μητέρες, τις συζύγους.

Στις μέρες μας, την 8η Μαρτίου όλοι οι Ρώσοι άνδρες προσπαθούν να δείχνουν ιδιαίτερη προσοχή προς τις γυναίκες. Επωμίζονται οι ίδιοι τις γυναικείες υποχρεώσεις, απαλλάσσουν τις εκπροσώπους του ''αδύναμου'' φύλου από τις δουλειές του σπιτιού και τις καθημερινές υποθέσεις, χαρίζουν ευχές για τη γιορτή μαζί με λουλούδια και δώρα σε όλες τις γνωστές σε αυτούς κύριες, ανεξάρτητα από την ηλικία και το ρόλο τους.

Κατά παράδοση, αυτήν την ημέρα, οι γυναίκες εισπράττουν προσοχή, ευχές και κομπλιμέντα στο σπίτι, αλλά και στη δουλειά. Πρακτικά σε κάθε εταιρεία δίνουν στις υπαλλήλους δώρα, τους απονέμουν επαίνους, ευχαριστίες και βραβεία ή απλώς τις αφήνουν να επιστρέψουν σπίτι νωρίτερα.

Κι εφ'όσον στη Ρωσία η γιορτή της 8ης Μαρτίου είναι κρατική, οι τοπικές αρχές αυτήν την ημέρα στολίζουν παραδοσιακά τους δρόμους των πόλεων με λαμπερά φώτα, διοργανώνουν συναυλίες και άλλες εορταστικές εκδηλώσεις.

Από τους εορτασμούς δεν απέχει ούτε ο πρόεδρος της Ρωσίας. Εν αναμονή της γιορτής συναντιέται τακτικά με εξαίρετες γυναίκες, όπως εκπροσώπους διάφορων επαγγελματικών κλάδων, κι,ακόμη, τους απονέμει κρατικά βραβεία.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι, εν αντιθέσει με τη διαδεδομένη άποψη, η 8η Μαρτίου δεν αποτελεί κατά βάση ρωσική γιορτή, μιας και προς το παρόν γιορτάζεται σε παγκόσμια κλίμακα. Κάθε χρόνο, ο ΟΗΕ επιλέγει ένα θέμα βάσει του οποίου η παγκόσμια ημέρα της Γυναίκας θα εορτάζεται το εκάστοτε έτος. Το 2016, το θέμα είναι: «Πλανήτης 50-50 προς το 2030. Κάνουμε ενα βήμα προς την ισότητα των φύλων».

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr