ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Παραδόσεις της Σαρακοστής
© Sputnik/Sergey Pyatakov
ΘΕΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Παραδόσεις της Σαρακοστής

Μεταξύ των τεσσάρων πολυήμερων νηστειών του χριστιανικού ημερολογίου, η Σαρακοστή είναι η κύρια, η μεγαλύτερη και η πιό αυστηρή. Διαρκεί 48 ημέρες και αποτελείται από τέσσερα μέρη: Οι Αγιες Σαράντα ημέρες (οι πρώτες 40 μέρες), το Σάββατο του Λαζάρου (το έκτο Σάββατο της Σαρακοστής), η Κυριακή των Βαΐων (η έκτη Κυριακή του Σαρακοστής) και τέλος, η Μεγάλη Εβδομάδα, με την οποία ολοκληρώνεται το Πάσχα.

Επειδή το Πάσχα μπορεί να πέσει σε διαφορετικές ημερομηνίες, η Σαρακοστή όπως κάθε χρόνο, αρχίζει σε διαφορετικές ημερομηνίες, Το 2016 ξεκίνησε στις 14 Μαρτίου και θα συνεχιστεί μέχρι την 30ή Απριλίου.

Η Σαρακοστή είναι μία περίοδος μετανοίας, προβληματισμού και επιμελούς προσευχής, περίοδος αποχής όχι μόνο από ορισμένα τρόφιμα, αλλά και από όλες τις κακές συνήθειες και διασκεδάσεις. Η πνευματική πρακτική της νηστείας αποτελείται από την προσευχή, την πνευματική ανάγνωση, και την αφαίρεση των αμαρτιών και της απόσπασης της προσοχής από το Θεό. Η σωματική προετοιμασία συνίσταται από την αποχή διαφόρων τροφίμων.

© Sputnik/Sergey Pyatakov

Τα παλιά χρόνια η ζωή των ορθοδόξων κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής άλλαζε δραστικά: έκλειναν τα θέατρα, τα λουτρά, τα παιχνίδια, ενώ σταματούσε προσωρινά και το εμπόριο κρέατος. Την πρώτη εβδομάδα της Σαρακοστής και την Μεγάλη Εβδομάδα, σταματούσαν τα μαθήματα στα σχολεία, ενώ έκλειναν οι κρατικές και δημόσιες υπηρεσίες. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, οι ευσεβείς άνθρωποι στη Ρωσία τις πρώτες ημέρες της Σαρακοστής, δεν έβγαιναν από τα σπίτια τους εάν δεν συνέτρεχε σημαντικός λόγος.

Ωστόσο, τέτοιοι αυστηροί κανόνες νηστείας δεν ισχύουν και πολύ στη σύγχρονη ζωή. Επιπλέον, ανά πάσα στιγμή, εξαιρούνται από τη νηστεία σοβαρά άρρωστοι, έγκυες γυναίκες, θηλάζουσες μητέρες, στρατιώτες, εργαζόμενοι που ασχολούνται με βαριά σωματική εργασία, καθώς και όσοι ταξιδεύουν.

Οσον αφορά το μενού της Σαρακοστής, είναι πραγματικά ένα από τα πιό αυστηρά όλου του χρόνου. Σε όλη τη διάρκεια της Σαρακοστής, η Ορθόδοξη Εκκλησία παροτρύνει τους πιστούς να απέχουν από την κατανάλωση κρέατος, γάλακτος, αυγών και ψαριών, καθώς και διάφορα άλλα είδη φαγητών. Τα ψάρια επιτρέπονται  μόνο κατά τη διάρκεια του εορτασμού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (στις 7 Απριλίου) και την Κυριακή των Βαϊων.Το Σάββατο του Λαζάρου η νηστεία επιτρέπει μόνο το χαβιάρι.

Οι πιό αυστηρές μέρες της νηστείας την περίοδο της Σαρακοστής, είναι οι πρώτες τέσσερις μέρες και όλη η Μεγάλη Εβδομάδα.  Επίσης, είναι σύνηθες να τηρούνται οι ακόλουθοι κανόνες: Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή,  κρύο φαγητό χωρίς λάδι- Τρίτη και Πέμπτη, ζεστό φαγητό χωρίς λάδι. Τα Σάββατα και τις Κυριακές επιτρέπεται λίγο φυτικό λάδι και λίγο κρασί —για να διατηρούν οι πιστοί τις δυνάμεις τους.

© Sputnik/Alexandr Kryazhev

Παλαιότερα, την περίοδο της Σαρακοστής δεν έτρωγαν ούτε ζάχαρη. Επιπλέον, και τις 48 ημέρες της νηστείας επιτρέπονται τα σπιτικά τουρσιά, τα μανιτάρια, τα λαχανικά, τα φρούτα, το ψωμί, τα όσπρια, τα δημητριακά και ορισμένα είδη τυριών.

Συνταγές πολλών νηστίσιμων φαγητών έχουν διασωθεί από την εποχή του  Βαπτίσματος των Ρως, στα τέλη του Δέκατου αιώνα, όπου ο Χριστιανισμός έγινε η επίσημη θρησκεία του κράτους. Τις ημέρες της νηστείας, σε διάφορους αιώνες,   έτρωγαν τα ίδια φαγητά με αυτά που μαγειρέουν οι σημερινές νοικοκυρές.  Προστέθηκαν μόνο νέα λαχανικά:μέχρι το τέλος του XVII αιώνα στη Ρωσία ήταν γνωστά μόνο το λάχανο, το σκόρδο, τα κρεμμύδια, τα αγγούρια, τα ραπανάκια και τα παντζάρια. Σήμερα είναι πολύ εύκολο να προετοιμασθούν γρήγορα εύκολα και νηστίσιμα φαγητά.Εδώ είναι μερικές παραδοσιακές ρωσικές συνταγές.

Για να ετοιμάσετε νηστίσιμη σαλάτα θα χρειαστείτε 5 πατάτες, 3 τουρσιά, 2 καρότα, 2 παντζάρια, 1 ξερό κρεμμύδι, ξύδι, αλάτι και μουστάρδα. Καθαρίζουμε τα λαχανικά, τα βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν, τα αφήνουμε να κρυώσουν και μετά τα ξεφλουδίζουμε. Κόβουμε σε κύβους τις πατάτες, τα καρότα, τα  παντζάρια και τα αγγούρια, προσθέτουμε το ψιλοκομμένο κρεμμύδι, το ξύδι, την μουστάρδα, αλατοπιπερώνουμε, ανακατεύουμε και σερβίρουμε. Μπορούμε να αντικαταστήσουμε εν μέρει ή εντελώς τις πατάτες, με βρασμένα φασόλια.

Για κλασσική νηστίσιμη μαγειρίτσα με πλιγούρι θα χρειαστούμε 2-2,5 λίτρα νερό, 4-5 πατάτες, 4-5 μπιζέλια, 2 αγγούρια τουρσί, ένα κρεμμύδι, καρότο και δάφνη, μισό φλιτζάνι άλμη, και μισό φλυτζάνι πλιγούρι.

Βάζουμε για 40 λεπτά το πλυμένο πλιγούρι στο νερό και το αφήνουμε να φουσκώσει. Ρίχνουμε σε κατσαρόλα το νερό και βράζουμε σε χαμηλή φωτιά το  πλιγούρι μέχρι να μαλακώσει. Μετά προσθέτουμε σε κύβους τις πατάτες, τη δάφνη, το πιπέρι, και λίγο αλάτι.

Σε χοντρό τρίφτη τρίβουμε το καρότο, ψιλοκόβουμε το κρεμμύδι και τα ρίχνουμε στο νερό μέχρι να μαλακώσουν. Κόβουμε σε στρογγυλές φέτες ή σε κύβους τα αγγούρια, και τα ρίχνουμε στη σούπα όταν θα είναι έτοιμες οι πατάτες. Αφήνουμε την σούπα να χυλώσει.

© Sputnik/Sergey Pyatakov

Το κουάκερ με μανιτάρια και κρεμμύδια απαιτεί ακόμη λιγότερη προσπάθεια και υλικά: 3 ποτήρια νερό, 1,5 ποτήρι κουάκερ, 2 κρεμμύδια και ένα κομμάτι από αποξηραμένο μανιτάρια πορτσίνι.Προσθέτουμε νερό, ρίχνουμε τα κομμένα  μανιτάρια, κλείνουμε το καπάκι και βράζουμε σε δυνατή φωτιά.  Όταν βράσει, χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία στο μισό και συνεχίζουμε για άλλα 10 λεπτά το βράσιμο μέχρι να πήξει, τότε, χαμηλώνουμε και άλλο τη θερμοκρασία και το αφήνουμε για περίπου 5-7 λεπτά μέχρι να εξατμισθεί εντελώς το νερό. Το κατεβάζουμε από τη φωτιά, και το αφήνουμε ζεστό για 15 λεπτά. Συγχρόνως, τηγανίζουμε το ψιλοκομμένο κρεμμύδι, αλατίζουμε ελαφρά και τα προσθέτουμε στην κατσαρόλα.

Για επιδόρπιο μπορούμε να ετοιμάσουμε ζεστό ρόφημα Σμπίτεν. Θα χρειασθούμε ένα  λίτρο νερό, 150 γραμμάρια μέλι, και 150 γραμμάρια ζάχαρης, μια πρέζα γαρίφαλο, κανέλα και τζίντζερ. Διαλύουμε το μέλι και τη ζάχαρη στο νερό και προσθέτουμε τα μπαχαρικά (γαρίφαλο, κανέλα, τζίντζερ κατά βούληση) και το βράζουμε για 5-10 λεπτά, αφαιρώντας τον αφρό. Μετά από μισή ώρα το στραγγίζουμε και το πίνουμε ζεστό.

Υπάρχουν ακόμα αρκετές συνταγές νόστιμων πιάτων, τα οποία βοηθούν να διατηρηθεί η αυστηρή νηστεία και να μην είσαι πεινασμένος. Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι η Σαρακοστή έχει στόχο να καθαρίσει πρώτα το σώμα και την ψυχή από τα γήινα βάρη και τους πειρασμούς. Και το νόημα είναι να μπουν σε τάξη οι σκέψεις και τα συναισθήματα.  

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr