ΚΟΙΝΩΝΙΑ
30 χρόνια μετά την τραγωδία στο Τσερνομπίλ
© Sputnik/Ivan Rudnev
ΘΕΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

30 χρόνια μετά την τραγωδία στο Τσερνομπίλ

Το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ θεωρείται ως το μεγαλύτερο σ’ όλη την ιστορία της πυρηνικής ενέργειας. Μόνο τους πρώτους μήνες μετά το ατύχημα έχασαν τη ζωή τους, εξαιτίας της έκθεσης τους στη ραδιενέργεια, 31 άνθρωποι.

Η καταστροφή του τέταρτου αντιδραστήρα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ που είχε τραγικές συνέπειες, σημειώθηκε στις 26 Απριλίου του 1986. Οι εμπειρογνώμονες, στο πόρισμα που παρουσίασαν στη συνέχεια, απέδωσαν την καταστροφή σε έκρηξη που σημειώθηκε στον αντιδραστήρα. Ο αντιδραστήρας καταστράφηκε ολοσχερώς και στο περιβάλλον εκλύθηκαν  μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών στοιχείων.   

Το ατύχημα του Τσερνομπίλ υπήρξε το μεγαλύτερο στην ιστορία της πυρηνικής ενέργειας και ως προς τον αριθμό των θυμάτων και ως προς τις συνέπειες της ραδιενέργειας στους ανθρώπους, αλλά και ως προς τις οικονομικές επιπτώσεις. Τους πρώτους μήνες μετά το ατύχημα πέθαναν 31 άνθρωποι, ενώ από τις επιπτώσεις της ραδιενεργούς ακτινοβολίας, υπολογίζεται ότι πέθαναν σε διάστημα 15 χρόνων από την ημέρα του  ατυχήματος, 60 έως 80 άνθρωποι. Επιπλέον, 134 άνθρωποι ασθένησαν, στον ένα ή στον άλλο βαθμό, από την έκθεση τους στη ραδιενεργό ακτινοβολία. Για να εξαλειφθούν οι συνέπειες του ατυχήματος επιστρατεύθηκαν  600 και πλέον χιλιάδες άνθρωποι.             

© Sputnik/Andrey Aleksandrov

Βασική αιτία της τραγωδίας ήταν ο λεγόμενος ανθρώπινος παράγων. Η κρατική επιτροπή που συγκροτήθηκε τότε στην ΕΣΣΔ με σκοπό να διερευνήσει τα αίτια της καταστροφής, επέρριψε την κύρια ευθύνη στο επιχειρησιακό προσωπικό και στη διεύθυνση του πυρηνικού σταθμού του Τσερνομπίλ.   

Η ΙΑΕΑ (Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας) είχε συστήσει τότε μια συμβουλευτική επιτροπή, η οποία με γνώμονα τα στοιχεία που της διέθεσε  η σοβιετική πλευρά και τις προφορικές μαρτυρίες, στην έκθεση που παρουσίασε το 1986, υποστήριξε την επίσημη εκδοχή. Σύμφωνα με το πόρισμα για τα αίτια του ατυχήματος, ανέφερε με την ξερή γλώσσα της γραφειοκρατίας, το ατύχημα ήταν συνέπεια μιας ελάχιστα πιθανής σύμπτωσης σειράς παραβιάσεων κανόνων και διαδικασιών που έγιναν από μέρους του προσωπικού.

Чернобыль. 30 лет трагедии greece

Τρεις δεκαετίες μετά το ατύχημα στο Τσερνομπίλ στην περιοχή εξακολουθούν να ζουν κάποιοι άνθρωποι. Στη λεγόμενη απαγορευμένη ζώνη   εξακολουθούν να ζουν περισσότεροι από 200 άνθρωποι, που οι ίδιοι επέλεξαν να ζήσουν εκεί. Η καθημερινότητα τους δεν διαφέρει σε τίποτα από την καθημερινότητα των άλλων ανθρώπων που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Οι λιγοστοί αυτοί κάτοικοι καλλιεργούν οπωροκηπευτικά στους κήπους τους, ψαρεύουν, επισκέπτεται ο ένας τον άλλον και πηγαίνουν στην εκκλησία που υπάρχει εκεί. Μερικοί, μάλιστα, πουλούν στην αγορά τις πατάτες που καλλιεργούν στην περιοχή του Τσερνομπίλ, παρότι επισήμως απαγορεύεται, περάν των ορίων της απαγορευμένης ζώνης των 30 χιλιομέτρων, η εξαγωγή οποιωνδήποτε ειδών διατροφής. 

«Φυσικά και δεν έχουν το δικαίωμα να τα πωλούν. Η εξαγωγή οποιωνδήποτε ειδών διατροφής από τη ζώνη απαγορεύεται», δήλωσε σε συνέντευξη του στο Ria Novosti ο διευθυντής της διεύθυνσης της απαγορευμένης ζώνης και υποχρεωτικής απεγκατάστασης, Ντμίτρι Μπαμπρό. Στα σπίτια και στα αγροτεμάχια των κατοίκων που επέλεξαν να παραμείνουν στην απαγορευμένη ζώνη, πραγματοποιούνται μερικές φορές τον χρόνο μετρήσεις, για να διαπιστωθούν τα επίπεδα ραδιενέργειας, ενώ παρόμοιες μετρήσεις πραγματοποιούνται και στα οπωροκηπευτικά και φρούτα.             

Η είσοδος στην περιοχή της απαγορευμένης ζώνης επιτρέπεται αυστηρά μόνο με άδεια. Οι συγγενείς όσων μένουν στο Τσερνομπίλ μπορούν να τους επισκεφθούν αφού πρώτα πάρουν άδεια. Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, σήμερα στο Τσερνομπίλ και τη γύρω περιοχή ζουν περίπου 200 άνθρωποι.

Ωστόσο, παρά τα αυστηρά μέτρα εισόδου που έχουν θεσπισθεί, την απαγορευμένη ζώνη επισκέπτονται  τουρίστες χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία. Στο διαδίκτυο μπορεί κάποιος να βρει εκδρομές που γίνονται στο Τσερνομπίλ, ανάλογα με τις προτιμήσεις του καθενός. Στις εκδρομές που διοργανώνονται νόμιμα, απαγορεύεται η φωτογράφιση. Συνήθως, οι χώροι που επισκέπτονται κατά κανόνα οι τουρίστες είναι η εγκαταλελειμμένη πόλη Πριπιάτ και ο πυρηνικός σταθμός.

© Sputnik/ Vitaly Zalessky

Για  εκείνους που θέλουν να δοκιμάσουν  τις αντοχές τους και τους αρέσουν οι ακραίες δοκιμασίες, διοργανώνονται παράνομες εκδρομές. Στις εκδρομές αυτού του είδους, οι  τουρίστες με τη συνοδεία ξεναγού, εισέρχονται στην απαγορευμένη ζώνη παράνομα, μέσα από τρύπες που υπάρχουν στην περίφραξη, παρακάμπτοντας όλα τα φυλάκια και παραβιάζοντας τους κανόνες ασφαλείας. Αν μάλιστα επιμείνουν και ζητήσουν από τον συνοδό τους να διανυκτερεύσουν μέσα στη ζώνη, μπορεί να γίνει κι αυτό. Εκτός των άλλων υπάρχει και το παράνομο εμπόριο, με το οποίο ασχολούνται μεμονωμένα άτομα ή διάφορα κυκλώματα, που κλέβουν από την απαγορευμένη ζώνη διάφορα αντικείμενα που θεωρούν ότι είναι πολύτιμα και τα πουλούν στη μαύρη αγορά. Στην πραγματικότητα κλέβουν ξυλεία, μεταλλικά αντικείμενα και ότι έχει απομείνει από τον οικιακό εξοπλισμό των ανθρώπων που έμεναν κάποτε εκεί.

Υπάρχουν επίσης και οι λάτρεις των ακραίων διακοπών, που πάνε για κυνήγι στην περιοχή του Τσερνομπίλ. Με το κυνήγι ασχολούνται και οι ντόπιοι κάτοικοι, χωρίς όμως να υπάρχουν οι οποιεσδήποτε επιπτώσεις στον πληθυσμό των άγριων ζώων που υπάρχουν στην περιοχή. 

Στην πόλη ''φάντασμα'' Πριπιάτ βλέπεις αλλά δεν αγγίζεις

Βρετανοί και Λευκορώσοι οικολόγοι, που είχαν  τοποθετήσει ειδικά παρατηρητήρια σε όλη την περιοχή της απαγορευμένης ζώνης του Τσερνομπίλ, διαπίστωσαν ότι τα ζώα επέστρεψαν στις μολυσμένες περιοχές, οι οποίες σήμερα μοιάζουν περισσότερο με δρυμό παρά με μια τοποθεσία στην οποία σημειώθηκε το μεγαλύτερο τεχνολογικό ατύχημα του 20ου αιώνα, όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology.

«Είναι πολύ πιθανόν σήμερα ο αριθμός των άγριων αυτών ζώων στην απαγορευμένη ζώνη, να είναι μεγαλύτερος απ' ό,τι ήταν πριν από το ατύχημα. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι η ραδιενέργεια ευνοεί τη ζωή των άγριων ζώων. Απλώς επιβεβαιώνει ότι το κυνήγι, η λαθροθηρία, η εμφάνιση καλλιεργησίμων εκτάσεων στα σημεία που αποψιλώθηκαν δασικές εκτάσεις, και άλλα είδη ανθρώπινης δραστηριότητας, επηρεάζουν πολύ χειρότερα τη ζωή τους»,  δηλώνει ο καθηγητής Τζιμ Σμίθ από το Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ.

© Sputnik/Alexey Vovk

Το Τσερνομπίλ, παρότι στην περιοχή ζουν άνθρωποι και γίνονται εκδρομές, δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής τοποθεσία. Τον Μάρτιο του 2004 η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προκήρυξε διαγωνισμό για την κατασκευή της νέας σαρκοφάγου, στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ. Στις 3 Μαρτίου του 2012 ο υπουργός Εκτάκτων Αναγκών της Ουκρανίας Βίκτορ Μπάλογκα είχε δηλώσει ότι στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ ξεκίνησαν οι εργασίες για την τοποθέτηση της νέας σαρκοφάγου.       

Η σαρκοφάγος αυτή που θα προστατεύει το περιβάλλον από τις συνεχιζόμενες εκπομπές ραδιενέργειας, θα έχει μήκος 257 μέτρα, πλάτος 164 μέτρα, ύψος 110 μέτρα και βάρος 29,000 τόνους. Η κατασκευή της αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2018, ενώ το 2065 ο πυρηνικός σταθμός του Τσερνομπίλ θα σταματήσει να λειτουργεί.

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr