ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Пасха к нам приходит
© Sputnik/Aleksey Malgavko
ΘΕΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Άγιο Πάσχα στη Ρωσία

To Πάσχα είναι η σπουδαιότερη γιορτή των Ορθοδόξων Χριστιανών. Τη μέρα αυτή την θεωρούν ως την πιο λαμπρή και πιο χαρμόσυνη μέρα του χρόνου.

Η λέξη «Πάσχα» προέρχεται από την ονομασία της εβραϊκής εορτής πεσάχ. Για τους Ιουδαίους η γιορτή αυτή σχετίζεται με την έξοδο των Ισραηλινών από την Αίγυπτο και την απελευθέρωση τους από τη δουλεία. Οι Χριστιανοί υιοθέτησαν την ονομασία της ιουδαϊκής εορτής, επειδή η εβδομάδα των Παθών, η προδοσία του Ιούδα, η σύλληψη του Χριστού και η σταύρωση του, συνέβησαν τις παραμονές του εβραϊκού Πάσχα, ενώ η Ανάσταση του Χριστού την νύχτα προς το Πάσχα.

Το χριστιανικό Πάσχα χρονικά έρχεται με την περίοδο της εαρινής ισημερίας, την οποία οι ειδωλολάτρες θεωρούσαν ως στιγμή γέννησης πολυάριθμων θεών της γονιμότητας. Σύμφωνα με το σλαβικό λαϊκό καλαντάρι (ημερολόγιο), η ώρα της πασχαλινής λειτουργίας, θεωρούνταν η πιο κατάλληλη για την τέλεση τελετουργικών μαγείας και μαντείας.

Μετά την καθιέρωση του Χριστιανισμού στη Ρωσία, ένα από τα πιο σοβαρά παραπτώματα που θα μπορούσε να διαπράξει κάποιος, ήταν να  πάει να κοιμηθεί κατά την διάρκεια της πασχαλινής λειτουργίας. Όσοι διέπρατταν αυτό το παράπτωμα, τιμωρούνταν την επόμενη μέρα, με ψυχρολουσία ή τους υποχρέωναν να πλυθούν. Θεωρούσαν δε, ότι οποίος πήγαινε να κοιμηθεί κατά την διάρκεια της πρωινής λειτουργίας, θα ήταν άτυχος όλο τον χρόνο.

Σύμφωνα με τις λαϊκές παραδόσεις, την νύχτα του Πάσχα οι άνθρωποι μπορούσαν να αποκτήσουν την ικανότητα εντοπισμού κάποιων που "εκπροσωπούν" τις σκοτεινές δυνάμεις. Πηγαίνοντας στην εκκλησία με τα καινούργια τους ρούχα, θα είχαν την ικανότητα να δουν μάγους να στέκονται με την πλάτη γυρισμένη στο ιερό, ενώ πηγαίνοντας στην εκκλησία ένα ειδικά φτιαγμένο τυρόγαλο ή τυρί θα ήταν σε θέση να εντοπίσουν ανάμεσα στους πιστούς, μάγισσες που είχαν μικρές ουρές.

© Sputnik/Viktor Tolochko

Βεβαίως, όλες αυτές οι παραδόσεις ανήκουν στο παρελθόν και σήμερα είναι αμφίβολο αν υπάρχουν κάποιοι που παρατηρούν με ιδιαίτερη προσοχή τους πιστούς, για να διαπιστώσουν αν ανάμεσα τους, υπάρχουν κάποιοι που ''εκπροσωπούν'' τις σκοτεινές δυνάμεις.

Την τελετή αφής του Αγίου Φωτός αρκετοί πιστοί την παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή. Ορισμένοι μάλιστα καταφέρνουν να δουν αυτό το θαύμα  ιδίοις  όμμασι. Η αφή του Αγίου Φωτός συμβαίνει κάθε χρόνο το Μεγάλο Σάββατο, παραμονή του Πάσχα. Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες για την εμφάνιση του φωτός χρονολογούνται από τον ένατο αιώνα. Η τελετή αφής του Αγίου Φωτός γίνεται στα Ιεροσόλυμα στο ναό της Αναστάσεως. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός χτίσθηκε πάνω στον Γολγοθά, εκεί που έγινε η Σταύρωση του Ιησού και βρίσκεται ο Πανάγιος Τάφος, το σπήλαιο στο οποίο ετάφη ο Ιησούς. Το Άγιο φως το βγάζουν με ειδική λιτανεία από το Ιερό Κουβούκλιο. Στην τελετή αφής του Αγίου φωτός συμμετέχουν οι εκπρόσωποι διαφόρων ορθόδοξων χριστιανικών δογμάτων. Σύμφωνα με την παράδοση, το Άγιο Φως μεταφέρεται από τα Ιεροσόλυμα σε διάφορες χώρες. Το 1992 για πρώτη φορά, μετά από μια διακοπή 80 ετών, το Άγιο Φως μεταφέρθηκε στη Ρωσία.

Η πασχαλινή θεία λειτουργία θεωρείται η πλέον εορταστική στην διάρκεια του χρόνου. Αρχίζει λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Ένας μέρος της λειτουργίας, που γίνεται έως τις 12 τα μεσάνυχτα είναι η Ακολουθία του Μεσονυκτίου. Στη συνέχεια πριν τα μεσάνυχτα, αρχίζει ο πασχαλινός Όρθος. Η λειτουργία ολοκληρώνεται, με το «Χριστός Ανέστη!», και το «Αληθώς Ανέστη!» που αναφωνούν οι ιερείς αρχικά εντός του Ιερού και επαναλαμβάνουν στη συνέχεια οι πιστοί εντός του ναού, ασπαζόμενοι ο ένας τον άλλον τρεις φορές. 

Η ημερομηνία την οποία γιορτάζεται το Πάσχα υπολογίζεται με ακρίβεια. Μάλιστα με τον υπολογισμό αυτό έχει σχέση και ο ειδικός όρος «Πασχαλιά». Πρόκειται για ένα σύστημα υπολογισμού της ημερομηνίας του ορθοδόξου Πάσχα. Σε ό,τι αφορά την ημερομηνία κατά την οποία ''πέφτει'' το Πάσχα, υπάρχει σχετική απόφαση της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου που πραγματοποιήθηκε το 325 στη Νίκαια. Η απόφαση λέει  συγκεκριμένα, ότι το Ορθόδοξο Πάσχα εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την εαρινή πανσέληνο, η οποία αρχίζει μία ημέρα μετά την εαρινή ισημερία ή την ίδια ημέρα. Η ημερομηνία εορτασμού του Πάσχα κυμαίνεται μεταξύ 4 Απριλίου και 8 Μαΐου σύμφωνα με το νέο ημερολόγιο.

Η Μεγάλη Σαρακοστή, προηγείται του Πάσχα Μόλις τελειώσει, σταματά και η νηστεία. Τα κύρια φαγώσιμα και σύμβολα του Πάσχα είναι το τσουρέκι και τα αυγό. Το πασχαλινό αυγό  σύμφωνα με την χριστιανική παράδοση συμβολίζει τον Πανάγιο Τάφο, καθώς το αυγό εξωτερικά μοιάζει με κάτι το νεκρό, ενώ στο εσωτερικό του εμπεριέχει μια νέα ζωή. Το τσουρέκι, όπως και τα πασχαλινά αρτοσκευάσματα άλλων ορθοδόξων λαών, μοιάζει με τον το άρτο της εκκλησίας. Ο άρτος είναι ένα από τα αρχαιότερα σύμβολα της Αναστάσεως του Κυρίου. Κατά την γνώμη  ορισμένων ιστορικών, η παράδοση που υπάρχει να φτιάχνουν τσουρέκια το Πάσχα, έχει επιρροές από την σλαβική παράδοση ψησίματος αρτοσκευασμάτων που χαρακτήριζε τις εαρινές τελετουργίες. Το πασχαλιάτικο  τσουρέκι το έψηναν μόλις έφθανε η εποχή της σποράς και χρησιμοποιούσαν προζύμι στην παρασκευή του.

© Sputnik/Pavel Lisitsin

Αυτό το παμπάλαιο αλευρούχο σκεύασμα είναι μέχρι σήμερα εξαιρετικά δημοφιλές. Στην Γιακουτία για παράδειγμα φέτος προγραμματίζουν να φτιάξουν το μεγαλύτερο πασχαλιάτικο τσουρέκι που θα ζυγίζει περισσότερο από 400 κιλά. Το τσουρέκι θα έχει ύψος 1,5 μέτρο, ενώ, για την παρασκευή του θα χρησιμοποιηθούν 200 κιλά αλευριού εκλεκτής ποιότητας, περίπου 900 αυγά, 60 κιλά ζάχαρη, περίπου 20 κιλά ζαχαρωμένα φρούτα και 18 κιλά σταφίδας. Με τα ίδια υλικά και ανάλογα με το τι επιθυμεί η κάθε οικογένεια, ο καθένας, μπορεί να φτιάξει το δικό του πασχαλιάτικο τσουρέκι στο σπίτι του.

Στην πρωτεύουσα όμως, επέλεξαν να δώσουν προσοχή όχι στο βάρος αλλά στην ποσότητα. Στην Λαμπρή Ανάσταση του Χριστού, θα ετοιμάσουν 3 εκατομμύρια τσουρέκια. «Δεκατέσσερα εργοστάσια αρτοσκευασμάτων ετοιμάζουν για τις πασχαλινές γιορτές τσουρέκια. Στην Μόσχα υπάρχουν πάντα σε επαρκείς ποσότητες αλεύρι και  αρτοσκευάσματα. Μάλιστα, μπορώ να σας πω, ότι στη Μόσχα σε σχέση με πολλές άλλες περιοχές, η τιμή του ψωμιού είναι πολύ πιο χαμηλή», δήλωσε ο διευθυντής του τμήματος εμπορίας και υπηρεσιών του Δήμου της Μόσχας Αλεξέι Νεμεριούκ.

Στις μέρες των πασχαλινών εορτών, ο κόσμος θα μπορεί να επισκέπτεται τα νεκροταφεία της πρωτεύουσας, με δωρεάν λεωφορεία. Τα λεωφορεία εξπρές άρχισαν να  πραγματοποιούν δωρεάν δρομολόγια από την Κυριακή των Βαΐων(24 Απριλίου), θα συνεχίσουν την Κυριακή του Πάσχα (1η Μαΐου) και στην Κυριακή του Θωμά.

© Sputnik/Sergey Pyatakov

(στις 8 Μαΐου). Το μετρό της Μόσχας, την νύχτα του Πάσχα, από την 30η Απριλίου προς την 1η Μαΐου, θα λειτουργεί έως τις 00.02 όπως ανακοίνωσε την Πέμπτη η υπηρεσία τύπου του Μετρό της πρωτεύουσας.

Στις στάσεις «Κροπότκινσκαγια» και «Μπάουμανσκαγια», που βρίσκονται κοντά στο Μητροπολιτικό ναό του Σωτήρος Χριστού, θα υπάρξουν ρυθμίσεις από την αρμόδια υπηρεσία του Μετρό για την απρόσκοπτη μετακίνηση των επιβατών. Πέρυσι, παραμονή του Πάσχα με το μετρό μετακινήθηκαν σχεδόν 5 εκατομμύρια επιβάτες.        

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr