ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
История создания парков в России
© Sputnik/Alexandr Vilf
ΘΕΜΑ: ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Η ιστορία της δημιουργίας των πάρκων στη Ρωσία

Πριν μερικούς αιώνες, τα μεγαλύτερα πάρκα στη Ρωσία ήταν τα μέρη όπου τσάροι και ευγενείς περνούσαν τις διακοπές τους.

Πρόδρομοι των σύγχρονων πάρκων μπορούν να θεωρηθούν οι κήποι στα μοναστήρια, οι οποίοι διαδόθηκαν στη Ρωσία, μετά τη διάδοση του χριστιανισμού. Οι κήποι των μοναστηριών προκαλούσαν το θαυμασμό των ευλαβών τσάρων και των τσαρίνων κι έτσι άρχισαν να δημιουργούνται κήποι ειδικά για τους τσάρους, και αργότερα κήποι για τους βογιάρους (με τη στενή έννοια του όρου το ανώτερο στρώμα των φεουδαρχών-αριστοκρατών της Μεσαιωνικής Ρωσίας, με την ευρύτερη έννοια οι ανώτεροι αξιωματούχοι).

© Sputnik/Maksim Blinov

Στην ουσία, οι πρώτοι κήποι στη Ρωσία εμφανίστηκαν με πρωτοβουλία των τσάρων. Το 14ο αιώνα, επί των ημερών του Ιβάν του Τρομερού φτιάχτηκε η εξοχική κατοικία <<Κολόμενσκογιε>>, στα περίχωρα της Μόσχας. Το εξοχικό αυτό κτήμα χτίστηκε στη ψηλότερη ακτή του ποταμού της Μόσχας. Από τρεις διαφορετικές πλευρές είχαν ενώσει κήπους με φρούτα με κατεύθυνση προς το κεντρικό σύνολο των κτισμάτων, αφήνοντας ανοικτή την ακτή του ποταμού. Πέρα από τα καρποφόρα δέντρα, στις άκρες του κήπου, στα πιο απόκρημνα εδάφη και σε ορισμένα δρομάκια φύτρωναν κέδροι, βελανιδιές, και άλλα δέντρα. Κάποια από αυτά διασώθηκαν ως τις μέρες μας, έχοντας συμπληρώσει 600 χρόνια ζωής.

Με αφετηρία το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα, κατά την περίοδο της βασιλείας του Μιχαήλ Φεντόροβιτς και του Αλεξέι Μιχαήλοβιτς Ρομανόφ, στη Μόσχα αναβιώνει εκ νέου η κατασκευαστική δραστηριότητα, αναγεννώντας τους παλιούς  κήπους και βάζοντας τα θεμέλια για νέους. Τα μεγάλης δημοφιλίας διατηρηθέντα σκίτσα και σχέδια αποφασίζει να μετατρέψει στην εξοχική κατοικία <<Ισμαήλοβο>> ο τσάρος Αλεξέι Μιχαήλοβιτς, το 1663. Στο <<Ισμαήλοβο>> δημιουργείται ένα σύστημα από τεχνητές λίμνες, μέσα στις οποίες εκτρέφονταν διάφορα είδη ψαριών. Εκεί υπήρχε και ο πρώτος βοτανικός κήπος, τα φυτά του οποίου προέρχονταν από διάφορες περιφέρειες της Ρωσίας και από το εξωτερικό. 

© Anastasia Gavrilova

Γενικά, η ιστορία των κήπων και των πάρκων στη Ρωσία είναι η ιστορία των εξοχικών κτημάτων. Από τις αρχές του 18ου αιώνα, η αρχιτεκτονική των κήπων και, κυρίως των πάρκων, διακρινόταν ως ξεχωριστό είδος τέχνης. Ως πρώτο πάρκο θεωρείται το πάρκο Λεφόρτοβσκι (Γκολοβίνσκι), που φτιάχτηκε στην Αγία Πετρούπολη επί των ημερών του τσάρου Πέτρου (του 1ου). Αναπτύχθηκε το 1703 και έγινε το πρότυπο για πολλά πάρκα της Αγίας Πετρούπολης —της νέας πρωτεύουσας της Ρωσίας. Το πάρκο χτίστηκε για τον γενικό αρχηγό του στρατού Φίοντορ Αλεξέγιεβιτς Γκολόβιν και ονομάστηκε προς τιμήν του εκλεκτού του Πέτρου Ι, Φραντς Λεφόρτ. Επί των ημερών της αυτοκράτειρας Άννας Ιβάνοβνα, το πάρκο ονομάστηκε Βερσαλλίες του Γιάουζα.

Ακόμη, από το τέλος του 18ου αιώνα, δημιουργήθηκε το διάσημο πάρκο-εξοχικό Τσαρίτσινο, ένα σύνολο από παλάτια και πάρκα στα νότια της Μόσχας, σύμφωνα με εντολή της αυτοκράτειρας Αικατερίνης ΙΙ. Την ίδια περίοδο χρονολογείται και η εμφάνιση του πάρκου-εξοχικού Κουσκόβο, από την προηγούμενη ονομασία των κόμηδων Σερεμέτεβι.

Πάρκο Γκόρκι

Η ιστορία του κεντρικού πάρκου πολιτισμού και αναψυχής αρχίζει το 1923, όταν ολόκληρη η <<άδεια αστική γη>> θα μετατραπεί σε μια τεράστια περιοχή που θα φιλοξενήσει την πρώτη Παν-ρωσική αγροτική και οικοτεχνική έκθεση. Το Μάρτιο του 1928, το προεδρείο του συμβουλίου της Μόσχας αποφάσισε την κατασκευή ενός πάρκου πολιτισμού και αναψυχής στην περιοχή που άλλοτε διεξαγόταν η έκθεση.  Ιδρύθηκε μια επιτροπή, στην οποία κατατέθηκε η πλειοψηφία των προτάσεων αναφορικά με την κατασκευή του πάρκου από τους  εργαζομένους.

© Sputnik/Artem Zhitenev

Ο επικεφαλής αρχιτέκτονας του μελλοντικού πάρκου ήταν ο μοσχοβίτης  κονστρουκτιβιστής Κονσταντίν Μέλνικοβ. Το 1955 υψώθηκε η αψίδα της κύριας εισόδου στο Πάρκο Γκόρκι. Το 1979 εμφανίζεται στο πάρκο ένα σιντριβάνι με φώτα και μουσική.

Πριν μερικά χρόνια, ξεκίνησε μια καινούρια ''ζωή'' για το πάρκο. Έγινε ένας από τους πλέον μοντέρνους χώρους αναψυχής για τη νεολαία της πρωτεύουσας. Το καλοκαίρι του 2011, το πάρκο Γκόρκι ανακαινίστηκε. Μέσα σε μερικούς μήνες υπέστη μια κυριολεκτική μεταμόρφωση, κατορθώνοντας να γίνει το πρώτο πάρκο διεθνών προδιαγραφών στη Ρωσία.

Σήμερα, ιδιαίτερη  προσοχή δίνεται στην ανάκτηση της χαμένης κληρονομιάς. Πολλά κτίρια του πάρκου ανακαινίστηκαν και αποκαταστάθηκαν πλήρως, συμπεριλαμβανομένων του περιπτέρου της σκακιστικής λέσχης <<Λευκό κάστρο>> και του Εθνικού Αστεροσκοπείου. Εκτός αυτού, ένας από τους πιο ονομαστούς αρχιτέκτονες της σύγχρονης εποχής, ο Ρεμ Κόλχας επεξεργάστηκε το σχέδιο για το κέντρο σύγχρονου πολιτισμού <<Γκαράζ>> του πάρκου Γκόρκι, ανακαινίζοντας το χώρο του πρώην εστιατορίου <<Εποχές του χρόνου>>. Εδώ και αρκετά χρόνια υπάρχει στο πάρκο ένα από τα πιο μεγάλα παγοδρόμια στην Ευρώπη.

Πάρκο <<Σοκόλνικι>>

Το πάρκο Σοκόλνικι δημιουργήθηκε επισήμως το 1931. Στις 16 Μαΐου, το προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της πόλης και του συμβουλίου της Μόσχας  υιοθέτησαν την απόφαση <<για την οργάνωση στην περιοχή του άλσους Σοκολνίτσεσκαγια μιας βάσης πολιτισμού και αναψυχής>>, κι έτσι,ολόκληρο το άλσος Σοκολνίτσεσκαγια ανακηρύχθηκε αστικό πάρκο.

© Sputnik/Alexandr Kozhokhin

Τα χρόνια της επανάστασης και του εμφύλιου πολέμου η περιοχή του πάρκου παραμελήθηκε. Μόνο μετά τη λήψη της απόφασης για τη δημιουργία ενός πάρκου σε αυτήν, ξεκίνησαν μεγάλης κλίμακας εργασίες καθαρισμού του εδάφους, των τεχνητών λιμνών, με την ενίσχυση των ακτών τους, καθώς και εργασίες για την επαναφορά της πράσινης βλάστησης σε μια αξιοπρεπή κατάσταση. Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην παραγωγή έργου μαζικής κουλτούρας.

Στα μεταπολεμικά χρόνια, το <<Σοκόλνικι>> εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα πάρκα της χώρας. Εκτός από τις εκδηλώσεις μαζικής κουλτούρας, εδώ διεξάγονταν αθλητικές γιορτές και σπαρτακιάδες, διαγωνισμοί σε διάφορα είδη αθλημάτων για το πρωτάθλημα της πόλης και της χώρας.

Το 1959, έγινε εκμετάλλευση των εκθεσιακών περιπτέρων στο πάρκο και άνοιξε και ένα εκθεσιακό κέντρο, όπου διεξήχθη η πρώτη στην ιστορία της χώρας διεθνής έκθεση, αφιερωμένη στη βιομηχανική παραγωγή των ΗΠΑ. Η Αμερικανική εθνική έκθεση εκτεινόταν σε  41 τ. μ. Την εκδήλωση εγκαινίασαν κορυφαία κυβερνητικά στελέχη της ΕΣΣΔ και των ΗΠΑ, με επικεφαλής τους Νικίτα Χρουστσόφ και Ρίτσαρντ Νίξον. 

Τα τελευταία χρόνια το πάρκο επεκτάθηκε  και ανανεώθηκε. Στις υπηρεσίες των επισκεπτών βρίσκονται συναυλιακοί χώροι, μια αίθουσα του μπιλιάρδου, μια βεράντα για χορούς, ένας διάδρομος άθλησης με χώρο για τροχοπέδιλα, ποδήλατα, σκούτερ και άλλο αθλητικό εξοπλισμό, πισίνα, δρόμος για μικρά οχήματα για κούρσες (καρτ) και πολυάριθμα καφέ. Το 2013 το πάρκο διευρύνθηκε με περισσότερες από 20 νέες σύγχρονες ατραξιόν. Στο 3ο Ακτινοβόλο Ξέφωτο βρίσκονται γήπεδα του τένις, τραπέζια του πινγκ-πονγκ, και ένα συγκρότημα/κέντρο φυσικής αγωγής και βελτίωσης της υγείας. Το χειμώνα στο πάρκο υπάρχει παγοδρόμιο και πίστες του σκι με βάσεις και για τους σκιέρ και για όσους κάνουν πατίνια.

Πάρκο Αλεξάντροφσκι

Το πάρκο Αλεξάντροφσκι, στην Αγία Πετρούπολη, δημιουργήθηκε το 1842 επί διακυβέρνησης του αυτοκράτορα Νικόλαου του  Α'. Το 1903, το πάρκο Αλεξάντροφκι ''κόπηκε'' σε δύο κομμάτια με τη λεωφόρο Καμενοοστρόβσκι, η οποία έφτανε μέχρι την καινούρια γέφυρα Τρόιτσκι. Στις 10 Μαΐου 1911, δίπλα στη λεωφόρο Καμενοοστρόβσκι φτιάχτηκε το μνημείο του αντιτορπιλικού <<Στερεγκούσι>>. 

© Sputnik/Vadim Zhernov

Το 1901, οι αρχές της πόλης παραχώρησαν δωρεάν το κομμάτι γης στο πάρκο για την κατασκευή ενός οργανωμένου —σύμφωνα με το διάταγμα της αυτοκράτειρας Αλεξάνδρας Φεντόροβνα- πρότυπου ορθοπεδικού θεραπευτικού Ιδρύματος, το οποίο να ανταποκρίνεται σε όλες τις απαιτήσεις της σύγχρονης επιστήμης. Μετά την επανάσταση του 1917, το πάρκο μετονομάστηκε σε Πάρκο Λένιν. Μισό αιώνα αργότερα, άνοιξε στο Πάρκο Λένιν η στάση του μετρό <<Γκορκόβσκαγια>>.

Το 2002-2003 το πάρκο Αλεξάντροφσκι ανακαινίστηκε,  φυτεύτηκαν 283 νέα δέντρα και 1974 θάμνοι, αντικαταστάθηκε ο παλιός φωτισμός, ανανεώθηκαν οι μπάρες στην είσοδο, φτιάχτηκε το γρασίδι.

Πριν μερικά χρόνια, στην περιοχή του πάρκου Αλεξάντροφσκι άνοιξε το κέντρο <<Μίνι-πόλη>>, το οποίο αποτελείται από εκμαγεία/αντίγραφα από ασήμι σε κλίμακα 1:33 των αξιοθέατων της Αγίας Πετρούπολης.

Το Πεδίον του Άρεως

Πεδίον του Άρεως μπορεί να ονομαστεί το πάρκο υπό σχετικές προϋποθέσεις. Στην αρχή, το αποκαλούσαν αστείο, αφού στο αδούλευτο ακόμη έδαφός του διοργανωνόταν η παρέλαση της Αποκριάς. Επί των ημερών του Πέτρου του Πρώτου, εδώ βρίσκονταν τα παλάτια Ποτστόβιυ και Ζβεροβόι.  Στο τελευταίο αποθηκεύονταν τα άγρια αρπακτικά —τα λιοντάρια, οι λύγκες, οι λεοπαρδάλεις και οι ελέφαντες, οι οποίοι ήταν δώρα του Πέρση σάχη. Μιας και στη Ρωσία το Παρίσι πάντοτε ήταν της… μόδας, μεταξύ του 18ου και 19ου αιώνα αποφασίστηκε η περιοχή να ονομαστεί "Πεδίον του Άρεως". Ο Παύλος ο Πρώτος έδωσε εντολή να περιφραχτεί ένα μέρος του χώρου, ο οποίος είχε αρχίσει να χτίζεται με γρήγορους ρυθμούς, με καφασωτή πέργκολα, και να στρωθεί το πάρκο με γκαζόν και δρομάκια. Το 1801, κατ' εντολή του ίδιου αυτοκράτορα, στήθηκαν τα μνημεία των διοικητών Σουβόροφ και Ρουμιάντσεφ.

© Sputnik/Alexey Danichev

Το 1917-1919, στο Πεδίον του Άρεως κηδεύτηκαν τα θύματα της επανάστασης και του εμφύλιου πολέμου. Σε μερικά χρόνια, το Πεδίον του Άρεως έγινε πάρκο. Γι' αυτό το λόγο, κατά τη διάρκεια της ανακαίνισής του, χρησιμοποιήθηκαν φανάρια που έφεγγαν από τη γέφυρα του υπολοχαγού Σμιθ. Σήμερα, οι κάτοικοι της Αγίας Πετρούπολης σπάνια το επιλέγουν για τις βόλτες τους. Αντ' αυτού, προτιμούν τους κήπους Λέτνιυ και Μιχαήλοβσκι, που βρίσκονται κοντά. Αλλά το Πεδίον του Άρεως, το επιλέγουν οι πολυάριθμοι τουρίστες.

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr