ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Οι επτά αδελφές: Η ιστορία των ουρανοξυστών της Μόσχας
© Sputnik/Vladimir Astapkovich
ΘΕΜΑ: ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Οι επτά αδελφές: Η ιστορία των ουρανοξυστών της Μόσχας

Πλησιάζοντας προς την 800η επέτειο από την ίδρυση της Μόσχας, στις 7 Σεπτεμβρίου του 1947, τέθηκαν στην πρωτεύουσα τα θεμέλια οκτώ ουρανοξυστών. Αυτά τα κτίρια έπρεπε να αποτελέσουν μέρος της μεγαλεπήβολης ιδέας για την ανοικοδόμηση και την ανασυγκρότηση της μεταπολεμικής Μόσχας και την προσωποποίηση της δύναμης της τεράστιας χώρας και ολοκλήρου του σοβιετικού λαού.

Η εποχή της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης της Μόσχας χαρακτηρίζεται από απίστευτες αρχιτεκτονικές πρωτοβουλίες και μεγάλης κλίμακας κατασκευές. Το 1945, όταν η χώρα ξεκίνησε, εκ νέου, να χτίζει τις κατεστραμμένες και πληγείσες πόλεις της, άρχισε να ''επενδύεται'' ιδιαίτερη και σταθερή προσοχή στην αρχιτεκτονική. Η ίδια η μορφή των αστικών οδών έπρεπε να παραπέμπει στη νίκη της χώρας στο μεγάλο πόλεμο (σ.σ. Β' Παγκόσμιο Πόλεμο) και να εμπνέει σιγουριά για την ταχεία ανασυγκρότηση.

Προέκυψε, μάλιστα, ακόμη κι ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ύφος, το οποίο, ακολούθως, έλαβε την ονομασία «σταλινική αυτοκρατορία». Το ύφος, στο οποίο συνενώνονταν μπαρόκ στοιχεία, της εποχής της αυτοκρατορίας του Ναπολέοντα, του ύστερου κλασικισμού και της Art Deco, φάνταζε πομπώδες, πολυτελές, μεγαλόπρεπο και, μνημειώδες. Και, οι διάσημοι ουρανοξύστες της Μόσχας μπορούν να θεωρηθούν από τα πλέον χαρακτηριστικά δείγματα αυτού του ύφους.

© Sputnik/Mikhail Filimonov

Όλα τα κτίρια ξεκίνησαν να χτίζονται την ίδια μέρα, στις 7 Σεπτεμβρίου 1947, και καθένα είχε το ζευγάρι του, γι' αυτό και ονομάστηκαν σταλινικές αδελφές. Η πρωταρχική ιδέα ήταν ακόμη πιο μεγαλεπήβολη: οκτώ ψηλά κτίρια έπρεπε να περιβάλλουν επάξια μια ακόμη πιο εντυπωσιακή κατασκευή, το Παλάτι των Σοβιετικών, το οποίο θα στεφόταν από τη μνημειώδη φιγούρα του Βλαντίμιρ Λένιν. Γι' αυτό το λόγο, η φιγούρα έπρεπε να φτάνει σε ύψος τα 100 μέτρα, ενώ το συνολικό ύψος του Παλατιού των Σοβιετικών μαζί με το μνημείο θα προσέγγιζε τα 420 μέτρα. Εκείνη την περίοδο, δεν υπήρχαν πιο ψηλά κτίρια στον κόσμο.

Οι «αδελφές του Στάλιν»

Η κατασκευή ξεκίνησε το 1937 και μέχρι τον πόλεμο είχαν προλάβει να εγείρουν τα θεμέλια του κτιρίου, τα οποία είχαν ύψος δεκαόροφου σπιτιού. Ωστόσο, ο πόλεμος όχι μόνο διέκοψε τη διαδικασία της κατασκευής, αλλά δημιούργησε και την ανάγκη να διαλυθούν τα μεταλλικά στηρίγματα, προκειμένου να αξιοποιηθούν στην οικοδόμηση κτισμάτων απαραίτητων για την άμυνα της πρωτεύουσας, όπως γέφυρες και φράγματα. Μετά τη λήξη του πολέμου, αποφασίστηκε να μη συνεχιστούν οι εργασίες αυτού του τόσο μεγάλου έργου.

Παρόμοια μοίρα είχε και ο όγδοος ουρανοξύστης, ο οποίος άρχισε να χτίζεται το 1947. Η κατασκευή του διοικητικού κτιρίου στην περιοχή Ζαριάντε διεκόπη μετά το θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν, το 1953. Δέκα χρόνια μετά, βασιζόμενο στον ήδη υπάρχοντα στυλοβάτη ανεγέρθηκε το ξενοδοχείο «Ρωσία».

© Sputnik/ Tabyldy Kadyrbekov

Στο σύνολο από τις «επτά αδελφές», πιο ψηλός εμφανίζεται ο ουρανοξύστης 36 ορόφων που λειτουργεί ως βασικό κτίριο του κρατικού πανεπιστημίου της Μόσχας στους Λόφους των σπουργιτιών. Το ύψος του ανέρχεται στα 236 μέτρα. Για το περίβλημά του χρησιμοποιήθηκαν 40 χιλιάδες τόνοι ατσαλιού και για τους τοίχους του 175 εκατομμύρια τούβλα. Μόνο το βάρος των αστεριών τα οποία είναι τοποθετημένα στην αιχμηρή οροφή του ουρανοξύστη φτάνει περίπου τους 12 τόνους.

Σήμερα, το κτίριο αποτελεί κέντρο του τεράστιου κτιριακού συγκροτήματος του πανεπιστημίου της Μόσχας. Σε αυτό είναι διασκορπισμένα αρκετά πανεπιστημιακά τμήματα, η διεύθυνση, η επιστημονική βιβλιοθήκη, το μουσείο, ενώ στην πλαϊνή πτέρυγα βρίσκεται η κατοικήσιμη ζώνη, με εστίες για τους φοιτητές και τα διαμερίσματα των καθηγητών.

© Sputnik/ Sergey Guneev

Το ξενοδοχείο «Ουκρανία», το δεύτερο μεγαλύτερο σε ύψος, όπως και το κτίριο του κρατικού πανεπιστημίου της Μόσχας, χτίστηκε την περίοδο 1953-1957. Στην κεντρική δομή του περιλαμβάνονται 34 όροφοι. Το κτίριο «ανοίγει» τη λεωφόρο Κουτούζοφσκι, τη νέα οδική αρτηρία που δημιουργήθηκε κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Από τον Απρίλιο του 2010, μετά την ολοκλήρωση της ολικής του ανακαίνισης, το ξενοδοχείο ξεκίνησε να λειτουργεί υπό τη νέα του ονομασία Radisson Royal Hotel Moscow. Αξίζει να σημειωθεί ότι, μέσα στο κτίριο βρίσκεται μια μακέτα της Μόσχας του 1977, η οποία φτιάχτηκε για την Εθνική έκθεση στην Αμερική και στην ουσία αναπαριστά απολύτως το ιστορικό κέντρο της πόλης.

© Sputnik/Mikhail Fomichev

Το άλλο ξενοδοχείο, το «Λενινγκράντσκαγια», που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά, είναι ένα από τα μικρότερα στην οικογένεια των ουρανοξυστών της Μόσχας. Αλλά σε ό, τι αφορά το εσωτερικό του μέρος, ενδεχομένως να ξεπερνά όλα τα υπόλοιπα: εκεί συνδυάζονται στοιχεία της αρχαίας ρωσικής αρχιτεκτονικής και της αρχιτεκτονικής των ναών. Για τη διαμόρφωση του εσωτερικού του τμήματος χρησιμοποιήθηκαν σπάνια είδη πέτρας, τεράστιοι κρυστάλλινοι πολυέλαιοι, ένα ανάγλυφο που απεικονίζει τον Άγιο Γεώργιο, σιδερένιες πόρτες και πολυάριθμα γλυπτά. Πριν μερικά χρόνια, το ξενοδοχείο υποβλήθηκε σε μια σοβαρή ανακαίνιση κι έτσι έχει πλέον εξελιχθεί στο πολυτελές ξενοδοχείο Hilton Moscow Leningradskaya.

Το κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, στην πλατεία Σμαλένσκαγια-Σενάγια, είναι το μοναδικό από τους επτά ουρανοξύστες, η αιχμηρή οροφή του οποίου δε στέφεται από το πεντάκτινο αστέρι. Αυτό συμβαίνει διότι, σύμφωνα με το πρωταρχικό του σχέδιο, το κτίριο δεν έπρεπε να διαθέτει καν στέγη.

© Sputnik/Maksim Blinov

Ακολούθως, το σχέδιο υπέστη την τελική του επεξεργασία, αλλά οι υπολογισμοί έδειξαν ότι το σχεδόν έτοιμο κτίριο δε θα μπορούσε να αντέξει την επιπρόσθετη πέτρινη κατασκευή, κι έτσι η στέγη φτιάχτηκε από φύλλα ατσαλιού και βάφτηκε με ώχρα. Φυσικά, το κτίριο απεδείχθη αρκετά εύθραυστο και δεν μπόρεσε να συγκρατήσει το βάρος του αστεριού. Στη θέση του κατασκευάστηκε, στην πρόσοψη, ένα τεράστιο έμβλημα της ΕΣΣΔ, το οποίο αποτελεί ίδιον αυτού του ουρανοξύστη.

Το κτίριο διοικητικών υπηρεσιών και κατοικιών απέναντι από τις «Κόκκινες Πύλες» αποτελείται από τον 24 ορόφων κεντρικό κορμό, το χώρο του οποίου, κατά τους σοβιετικούς χρόνους, κατελάμβανε το υπουργείο Μεταφορών, και από δύο κτιριακά σώματα κατοικιών με έναν εναλλασσόμενο αριθμό ορόφων (από 11 ως 15 ορόφους). Αυτός ο ουρανοξύστης ανεγέρθηκε στο ψηλότερο σημείο του δαχτυλιδιού του Κήπου, κι έτσι, παρά το μικρότερό του μέγεθος, οπτικά δε δείχνει να υστερεί σε σχέση με τις «αδελφές» του.

© Sputnik/Anton Denisov

Στη δεξιά πτέρυγα του κτιρίου βρίσκεται η μια από τις δύο εισόδους του σταθμού του μετρό «Κόκκινες Πύλες». Το κοινό υπόγειο συνδέει και τα τρία κτιριακά σώματα, ενώ είναι επίσης συνδεδεμένο με τα γραφεία του μετρό και με το δίκτυο των ειδικών υπόγειων κατασκευών.

© Sputnik/Vladimir Sergeev

Ο ουρανοξύστης στην πλατεία Κούντρινσκαγια είναι ένα κτίριο 24 ορόφων, και στους μεταπολεμικούς χρόνους, υπήρξε πράγματι πολυτελές: μαρμάρινες σκάλες, ασανσέρ υψηλής ταχύτητας, ευρύχωρες είσοδοι και ψηλοτάβανα δωμάτια. Τα διαμερίσματα σε αυτόν τον ουρανοξύστη τα μοιράζονταν οι εργαζόμενοι της αεροπορικής βιομηχανίας, οι πιλότοι δοκιμών, οι αστροναύτες, οι κατασκευαστές αεροσκαφών. Γι' αυτό το λόγο, ο ουρανοξύστης ονομάστηκε το σπίτι του αεροπόρου. Ωστόσο, εδώ ζούσαν και εργαζόμενοι του κόμματος, καθώς και ηθοποιοί.

© Sputnik/Ekaterina Chesnokova

Αλλά το σύγχρονο κτίριο της δημιουργικής δύναμης των διανοούμενων θεωρείται ο ουρανοξύστης στο ανάχωμα Κοτέλνιτσεσκαγια. Το κτίριο ''απλώνεται'' σε μια πολύ όμορφη έκταση, στο σημείο της συνένωσης δυο ποταμών, και κλείνει την προοπτική από το Κρεμλίνο προς την εκβολή του ποταμού Γιάουζα. Στο κτίριο, ύψους 176 μέτρων, βρίσκονται 700 διαμερίσματα, μαγαζιά, ένα ταχυδρομείο, ο κινηματογράφος «Ιλούζιον», το μουσείο-διαμέρισμα της μπαλαρίνας Γκαλίνα Ουλάνοβα. Σε διαφορετικές χρονικές περιόδους εδώ έζησαν οι ποιητές Γιεβγκένι Γιεβτουσένκο και Αντρέι Βοζνεσένσκι, οι ηθοποιοί Φαϊνα Ρανέβσκαγια, Νόνα Μορντιουκόβα, η τραγουδίστρια Λιουντμίλα Ζίκινα και πολλές άλλες διασημότητες.

Το υλικό είναι παραγωγή της συντακτικής ομάδας του www.greece-russia2016.gr